به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، «شنفت» در شش ماهه نخست امسال بیش از ۲۳ هزار میلیارد تومان فروش ثبت کرده؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۷.۱۳ درصد افزایش یافته است. اما در همین مدت، حجم کل فروش شرکت ۱۴.۷ درصد کاهش داشته است. به بیان ساده‌تر، نفت پارس پول بیشتری از فروش به دست آورده، اما مقدار کمتری محصول فروخته است.
شهریور؛ رشد فروش با موتور بازار داخلی
شهریور برای نفت پارس ماه متفاوتی بود. فروش شرکت به ۴ هزار و ۸۷۷ میلیارد تومان رسید که نسبت به فروش ۴ هزار و ۳۳۶ میلیارد تومانی مرداد، ۱۲.۴۹ درصد رشد نشان می‌دهد.
اما پشت این رشد، یک جابه‌جایی مهم در بازارهای فروش دیده می‌شود. فروش داخلی در شهریور به ۳ هزار و ۵۶۰ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که این رقم در مرداد حدود ۲ هزار و ۳۱۴ میلیارد تومان بود. بنابراین درآمد فروش داخلی طی یک ماه ۵۳.۸۴ درصد افزایش پیدا کرده است. همزمان، حجم فروش داخلی نیز از حدود ۱۱.۲۵ میلیون کیلوگرم و لیتر به ۱۵.۰۵ میلیون رسید؛ یعنی ۳۳.۷۹ درصد رشد. طبق توضیحات شرکت، افزایش فروش روغن دنده و روغن‌های صنعتی از عوامل اصلی این رشد بوده است.
در طرف مقابل، صادرات مسیر متفاوتی را طی کرد. مبلغ فروش صادراتی از حدود ۲ هزار و ۲۲۲ میلیارد تومان در مرداد به ۱ هزار و ۳۱۸ میلیارد تومان در شهریور کاهش یافت؛ افتی معادل ۳۴.۸۳ درصد. این کاهش در حالی رخ داده که حجم صادرات نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه ۲۹ درصد افزایش داشته و از ۱۵.۳۰ میلیون به ۱۹.۷۴ میلیون کیلوگرم و لیتر رسیده است.
این دو عدد در کنار یکدیگر، یک نکته مهم را آشکار می‌کنند: نفت پارس در شهریور محصول صادراتی بیشتری فروخته، اما درآمد کمتری از صادرات به دست آورده است.
صادرات بیشتر، درآمد کمتر؛ چه اتفاقی افتاد؟
تضاد میان رشد ۲۹ درصدی حجم صادرات و افت ۳۴.۸۳ درصدی ارزش صادرات، یکی از مهم‌ترین نکات گزارش شهریور «شنفت» است. بر اساس تحلیل ارائه‌شده از ترکیب محصولات، تغییر ترکیب صادرات از روغن پایه به سمت اکسترکت ــ محصولی با ارزش واحد پایین‌تر ــ می‌تواند توضیح‌دهنده این اتفاق باشد. بنابراین افزایش تناژ صادرات الزاماً به افزایش درآمد منجر نشده و ترکیب سبد صادراتی نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه نهایی داشته است.
این موضوع برای ارزیابی کیفیت رشد فروش شرکت اهمیت دارد؛ چرا که صرفاً نگاه کردن به رقم درآمد صادراتی می‌تواند تصویر ناقصی از عملکرد عملیاتی شرکت ارائه کند. وقتی حجم صادرات بالا می‌رود اما درآمد کاهش می‌یابد، باید علاوه بر مقدار فروش، نرخ و ترکیب محصولات فروخته‌شده نیز بررسی شود.
شهریور ۱۴۰۵ در مقایسه با شهریور سال قبل
مقایسه سالانه، تصویر متفاوتی ارائه می‌کند. فروش کل نفت پارس در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به شهریور ۱۴۰۴ حدود ۱۰۰.۹۲ درصد افزایش داشته و تقریباً دو برابر شده است؛ با این حال، حجم کل فروش در همین مقایسه ۱۳.۹۱ درصد کاهش یافته است. بنابراین حتی در مقایسه سالانه نیز افزایش مبلغ فروش با رشد مقدار محصول همراه نبوده است.
این اختلاف میان رشد ریالی و مقداری، نشانه‌ای مهم از اثر افزایش نرخ‌های فروش و تغییر ترکیب محصولات بر درآمد شرکت است. به عبارت دیگر، بخش قابل‌توجهی از جهش درآمدی «شنفت» را نمی‌توان صرفاً به افزایش تعداد یا حجم محصولات فروخته‌شده نسبت داد.
کارنامه ۶ماهه؛ درآمد ۸۷ درصد بالا رفت، حجم ۱۵ درصد پایین آمد
مهم‌ترین تصویر عملکرد نفت پارس در گزارش ۶ماهه نمایان می‌شود. مجموع فروش شرکت در شش ماه نخست ۱۴۰۵ به ۲۳ هزار و ۹ میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان رسید؛ در حالی که فروش مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۲ هزار و ۲۹۶ میلیارد تومان بود. بنابراین درآمد فروش «شنفت» ۸۷.۱۳ درصد رشد کرده است.
اما حجم فروش داستان دیگری دارد. مقدار فروش کل شرکت از حدود ۲۱۶.۰۴ میلیون کیلوگرم و لیتر در ۶ ماهه ۱۴۰۴ به حدود ۱۸۴.۲۷ میلیون در ۶ ماهه امسال رسیده است؛ یعنی ۱۴.۷ درصد کاهش.
در بازار داخلی، این کاهش حجم شدیدتر بوده است. حجم فروش داخلی از حدود ۹۸ میلیون به ۸۱.۵ میلیون رسیده و ۱۶.۸۱ درصد کاهش یافته است. با وجود این افت، مبلغ فروش داخلی از ۷ هزار و ۸۶۶ میلیارد تومان به حدود ۱۴ هزار و ۶۹۵ میلیارد تومان رسیده و ۸۶.۸۲ درصد رشد کرده است.
در صادرات نیز وضع مشابهی دیده می‌شود. حجم صادرات از ۱۱۸ میلیون به حدود ۱۰۲.۸ میلیون کیلوگرم و لیتر کاهش یافته؛ یعنی ۱۲.۹۵ درصد افت. اما درآمد صادراتی با جهش ۸۷.۶۹ درصدی از ۴ هزار و ۴۳۰ میلیارد تومان به ۸ هزار و ۳۱۵ میلیارد تومان رسیده است. در نتیجه، چه در بازار داخل و چه در صادرات، رشد درآمدی شرکت بسیار بالاتر از رشد مقدار فروش بوده و حتی در مقابل، حجم فروش کاهش پیدا کرده است.
رشد ریالی «شنفت» چقدر پایدار است؟
عملکرد نفت پارس در نیمه نخست سال یک پرسش کلیدی ایجاد می‌کند: آیا رشد ۸۷ درصدی درآمد فروش، حاصل توسعه واقعی بازار و افزایش مقدار فروش است یا عمدتاً از افزایش نرخ‌ها و تغییر ترکیب محصولات ناشی شده است؟
اعداد موجود پاسخ روشنی به بخش نخست این سؤال می‌دهند: افزایش حجم فروش عامل رشد درآمد نبوده است. حجم کل فروش ۱۴.۷ درصد کاهش یافته، فروش داخلی ۱۶.۸۱ درصد افت کرده و حجم صادرات نیز ۱۲.۹۵ درصد پایین آمده است.
در مقابل، مبلغ فروش داخلی و صادراتی تقریباً به یک اندازه، حدود ۸۷ درصد افزایش یافته‌اند. این هم‌زمانی نشان می‌دهد اثر نرخ فروش و ترکیب محصولات در رشد درآمد شرکت بسیار پررنگ بوده است. از این منظر، افت حجم فروش داخلی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر کاهش مقدار فروش بازار داخل ادامه‌دار باشد، افزایش درآمد ریالی به‌تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از قدرت عملیاتی شرکت ارائه کند؛ به‌ویژه در شرایطی که بخشی از تقاضا ممکن است نسبت به افزایش قیمت‌ها حساس باشد.
نفت پارس بیشتر فروخت یا فقط بیشتر درآمد ساخت؟
کارنامه «شنفت» در نیمه نخست ۱۴۰۵ یک تناقض قابل‌توجه دارد: درآمد فروش ۸۷.۱۳ درصد رشد کرده، اما حجم فروش ۱۴.۷ درصد کاهش یافته است. شهریور نیز همین دوگانگی را به شکل دیگری نشان می‌دهد؛ فروش کل ۱۲.۴۹ درصد بالا رفته، اما موتور این رشد بازار داخلی بوده است. در صادرات، حجم فروش ۲۹ درصد افزایش یافته ولی درآمد ۳۴.۸۳ درصد کاهش داشته؛ اتفاقی که تغییر ترکیب محصولات صادراتی و حرکت به سمت محصولاتی با ارزش واحد پایین‌تر را برجسته می‌کند.
بنابراین برای ارزیابی عملکرد واقعی نفت پارس، تنها رقم ۲۳ هزار میلیارد تومانی فروش ۶ماهه کافی نیست. سؤال مهم‌تر این است که «شنفت» در نیمه دوم سال می‌تواند رشد درآمدی خود را به رشد پایدار در حجم فروش تبدیل کند یا نه. پاسخ این سؤال، به‌ویژه در بازار داخلی و ترکیب سبد صادراتی، می‌تواند تصویر روشن‌تری از کیفیت درآمد و پایداری رشد شرکت ارائه دهد./
