به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس) و طبق اعلام علی ربانی، مدیر بهینه‌سازی مصرف انرژی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، سال گذشته در ایام پیک، شبکه سراسری با تزریق روزانه حدود ۸۶۰ میلیون مترمکعب گاز، با کسری ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعبی روبه‌رو بود، اما افت توان تولید و آسیب‌های زیرساختی، کسری زمستان امسال را تا مرز ۳۵۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش داده است.
قطعاً در غیاب برنامه‌ای مدون برای جبران این شکاف عمیق، صنایع و به‌ویژه پتروشیمی‌ها بار دیگر نخستین قربانی کمبود گاز خواهند بود.
وابستگی حیاتی زنجیره پتروشیمی به گاز به‌عنوان خوراک و سوخت، باعث شده هرگونه محدودیت مضاعف در گازرسانی، مستقیماً به افت سنگین تولید، زیان مالی گسترده و کاهش چشمگیر درآمدهای ارزی و صادراتی کشور منجر شود.
صنعت پتروشیمی ایران طی سال‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصاد کشور و بازوهای اصلی صادرات غیرنفتی تبدیل شده است که به گفته بسیاری از صاحبنظران؛ امروز از نظر ابعاد و ظرفیت اقتصادی به اندازه‌ای توسعه یافته که می‌توان آن را هم‌سنگ صنعت نفت دانست و صادرات آن بخش قابل‌توجهی از درآمدهای ارزی کشور را تأمین می‌کند.
سهم موثر پتروشیمی در درآمدهای ارزی
علی بختیار، نماینده ادوار مجلس گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به جایگاه صنعت پتروشیمی در اقتصاد ایران اظهار کرد: این صنعت در سال‌های گذشته توانسته حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی ایجاد کند و در عمل تا حد زیادی جایگزین صادرات نفت کشور شود.
به گفته وی، پتروشیمی یکی از دستاوردهای مهم کشور است که علاوه بر ایجاد درآمد ارزی، زمینه اشتغال پایدار و رشد اقتصادی را نیز فراهم کرده است.
عضو سابق کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به دیدگاه‌های مخالف توسعه صنعت پتروشیمی گفت: برخی معتقدند صادرات گاز خام می‌تواند فرصت اقتصادی مناسبی برای کشور باشد و به همین دلیل صادرات گاز را به توسعه صنایع پتروشیمی ترجیح می‌دهند، اما چنین رویکردی در نهایت به معنای کم‌توجهی به صنعتی است که در طول سال‌های گذشته توانسته ارزش افزوده و اشتغال ایجاد کند.
اولویت تامین گاز پتروشیمی
بختیار، مهم‌ترین مشکل کنونی صنعت پتروشیمی را در حوزه تأمین یوتیلیتی و خوراک واحدها دانست و افزود: تأمین گاز و خوراک پتروشیمی‌ها امروز به یکی از مسائل جدی این صنعت تبدیل شده است.
به گفته وی، در جریان حملات دشمن، بخشی از یوتیلیتی‌های مورد نیاز صنعت پتروشیمی از جمله دماوند، فجر و مبین آسیب دیدند و همین موضوع شرایط تأمین خوراک و استمرار فعالیت واحدهای پتروشیمی را دشوارتر کرده است.
وی تأکید کرد: برای حل این مشکل باید همه بخش‌های کشور پای کار بیایند و مسئله یوتیلیتی واحدهای پتروشیمی در سریع‌ترین زمان ممکن برطرف شود.
از نگاه این نماینده مجلس، تداوم فعالیت صنعت پتروشیمی بدون تأمین پایدار زیرساخت‌ها و خوراک امکان‌پذیر نیست و لازم است در سیاست‌گذاری‌های مربوط به انرژی، جایگاه این صنعت مورد توجه جدی قرار گیرد.
بختیار با اشاره به نزدیک شدن فصل سرما و افزایش نیاز به گاز در بخش‌های مختلف کشور اظهار کرد: باید از هم‌اکنون تمهیدات لازم برای تأمین گاز واحدهای پتروشیمی اندیشیده شود تا این واحدها در زمستان با اختلال مواجه نشوند.
به گفته وی، صنعت پتروشیمی در یک سال گذشته شرایط دشواری را پشت سر گذاشته و اکنون باید شرایطی فراهم شود که بتواند فعالیت خود را با ثبات بیشتری ادامه دهد.
رشد اقتصادی مشروط به تامین خوراک پتروشیمی هاست
عضوسابق کمیسیون انرژی مجلس یکی از مشکلات اساسی در سیاست‌گذاری انرژی را قرار گرفتن صنعت در انتهای اولویت‌های تأمین برق و گاز دانست و گفت: در قراردادهای مربوط به گاز خوراک، نباید پتروشیمی‌ها را در آخرین اولویت قرار داد.
وی معتقد است اگر هدف کشور دستیابی به رشد اقتصادی است، صنعت باید در اولویت برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و انرژی قرار گیرد و نمی‌توان از یک سو بر ضرورت رشد تولید تأکید کرد و از سوی دیگر، زیرساخت‌های لازم برای ادامه فعالیت واحدهای صنعتی را در اختیار آنها قرار نداد.
وی ادامه داد: اگر قرار است تولید در اولویت نخست کشور قرار داشته باشد، باید مشکلات صنعت نیز در اولویت حل‌وفصل قرار گیرد.
به گفته او در شرایط کنونی، صنایع در تابستان با محدودیت و قطع برق مواجه می‌شوند و در زمستان نیز با قطع یا محدودیت گاز روبه‌رو هستند. چنین وضعیتی در نهایت مستقیماً به تولید صنعتی و از جمله صنعت پتروشیمی آسیب می‌زند.
نیاز به عزم ملی حل مشکل پتروشیمی ها
بختیار با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاه‌های مختلف برای حل این مسئله اظهار کرد: وزارت نفت، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی و سایر بخش‌های مرتبط باید برای رفع مشکلات صنعت پتروشیمی همکاری کنند.
به گفته وی، حل مسئله یوتیلیتی و تأمین پایدار انرژی، پیش‌شرط عبور این صنعت از شرایط دشوار کنونی است.
او در عین حال با اشاره به ظرفیت‌های موجود در صنایع پایین‌دستی پتروشیمی، تأکید کرد که در این بخش نیز همچنان اقدامات جدی و بیشتری باید انجام شود و ظرفیت‌های موجود نیازمند توجه و پیگیری است.
واردات گاز و حل مشکل خوراک پتروشیمی ها
عضو سابق کمیسیون انرژی مجلس در بخش دیگری از این گفت‌وگو، واردات گاز از کشورهای شمالی ایران را نیز اقدامی قابل بررسی و منطقی دانست.
بختیار با اشاره به موضوع واردات گاز از کشورهای منطقه، از جمله ترکمنستان و ارمنستان، اظهار کرد: واردات گاز از کشورهای شمالی می‌تواند اقدامی خردمندانه باشد و باید مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به تجربه گذشته ایران در واردات گاز از ترکمنستان افزود: واردات گاز، چه از ترکمنستان و چه از دیگر کشورهای شمالی، از نظر اقتصادی و قیمتی می‌تواند برای کشور قابل‌صرفه باشد.
به گفته بختیار، این موضوع می‌تواند هم با هدف ترانزیت و صادرات گاز مورد توجه قرار گیرد و هم برای کمک به صنعت و مجموعه صنایع پتروشیمی به کار گرفته شود.
بختیار بر این باور است که در شرایطی که تأمین پایدار انرژی به یکی از مسائل اساسی صنعت پتروشیمی تبدیل شده، استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای برای تأمین گاز می‌تواند یکی از راهکارهای قابل بررسی باشد.
وی تأکید کرد: این اقدام از نظر اقتصادی نیز می‌تواند توجیه داشته باشد و در صورت برنامه‌ریزی مناسب، هم به نیازهای داخلی صنعت پاسخ دهد و هم امکان استفاده از ظرفیت ترانزیتی و صادراتی کشور را فراهم کند./
