به گزارش انرژی مدیا، صنعت نفت به‌عنوان ستون فقرات اقتصاد و شریان اصلی درآمدهای ارزی کشور، در دو سال اخیر دستخوش تحولات ملموسی در حوزه بالادستی شده است. آمارهای عملکردی شرکت ملی نفت ایران نشان می‌دهد که با تمرکز هم‌زمان بر طرح‌های نگهداشت توان تولید و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای، بالاترین سطح تولید روزانه نفت خام کشور در بیش از هفت سال اخیر به ثبت رسیده است.
بر پایه گزارش‌های رسمی، تولید نفت خام در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال پیش از آن رشدی ۱۰ درصدی را تجربه کرد و در ادامه، رشد ۳.۵ درصدی تولید در سال ۱۴۰۴ رقم خورد. این روند به افزایش روزانه ۲۳۰ هزار بشکه‌ای ظرفیت تولید کشور انجامید و بالاترین قله تولید روزانه از نیمه دوم سال ۱۳۹۷ ثبت شد. همچنین نرخ تحقق برنامه‌های مصوب تولیدی از ۹۶ درصد به ۹۷ درصد افزایش یافته که حکایت از ثبات نظام بهره‌برداری دارد.
تأمین پایدار خوراک داخلی در کنار رشد صادرات نفت
بررسی مقاصد نفت تولیدی نشان می‌دهد که این جهش علاوه بر تأمین کامل خوراک مجتمع‌های پالایشی کشور و تضمین سبد فرآورده‌های نفتی، زمینه افزایش ملموس صادرات گریدهای مختلف نفت خام را به بازارهای هدف فراهم کرده است؛ دستاوردی که در شرایط تداوم تحریم‌های مالی و بین‌المللی، توان ارزآوری و ثبات مالی بودجه عمومی را تقویت می‌کند.
آزادگان و سپهر-جفیر؛ موتورهای محرک افزایش تولید
موتور اصلی تحقق این جهش تولیدی، فعالیت‌های اجرایی و دکل‌های حفاری در مناطق خشکی و به‌ویژه حوزه غرب کارون بوده است. وارد مدار شدن ۴۷ حلقه چاه در مناطق مختلف عملیاتی، ستون اصلی این رشد را تشکیل می‌دهد:
میدان مشترک آزادگان جنوبی: تکمیل و اتصال ۲۸ حلقه چاه تازه، روزانه ۵۱ هزار بشکه به ظرفیت تولید این میدان افزود.
میدان‌های سپهر و جفیر: در قالب قراردادهای نوین بالادستی (IPC) و با حفر ۸ حلقه چاه جدید و به‌کارگیری پمپ‌های درون‌چاهی، تولید روزانه ۳۰ هزار بشکه نفت خام محقق شد.
احیای چاه‌های کم‌بازده: عملیات تعمیر، ترمیم و انگیزش چاه‌های قدیمی و خارج از مدار، نزدیک به ۴۹ هزار بشکه در روز به توان تولید کشور اضافه کرد.
سایر میادین: توسعه و تجهیز چاه‌ها در میدان‌های دارخوین، یادآوران و دهلران بخش دیگری از تعهدات تولیدی را پوشش داد.
رفع گلوگاه‌های فرآورشی و راه‌اندازی واحد مرکزی آزادگان
پایداری افزایش تولید در بخش چاه‌ها، بدون ارتقای زیرساخت‌های سطح‌الارضی ممکن نبود. در این راستا، واحد فرآورش مرکزی میدان آزادگان (CTEP) با ظرفیت اسمی ۳۲۰ هزار بشکه در روز، با تکمیل ردیف‌های فرآورشی به بهره‌برداری کامل رسید تا ریسک افت ظرفیت در این میدان مشترک به حداقل برسد.
همچنین احداث واحد متمرکز نمک‌زدایی اهواز با ظرفیت ۲۵۰ هزار بشکه نفت خام نمکی، اصلاح تأسیسات نمک‌زدایی چشمه‌خوش و مارون ۵، نوسازی ایستگاه‌های پمپاژ و تعمیر خطوط لوله انتقال، شبکه انتقال و پالایش اولیه نفت را در برابر نوسانات عملیاتی ایمن‌سازی کرد.
تاب‌آوری عملیاتی در میانه چالش‌های منطقه‌ای
ثبت این رکوردهای تولیدی و صادراتی هم‌زمان با تشدید مخاطرات منطقه‌ای و چالش‌های ترابری دریایی به وقوع پیوست. مدیریت فنی مخازن، ذخیره‌سازی انعطاف‌پذیر و بازآرایی سریع خطوط انتقال سبب شد روند تولید پس از وقفه‌های موقت، بلافاصله بازیابی شود. کارشناسان معتقدند تداوم این مسیر صعودی و صیانت از دستاوردهای حوزه انرژی، مستلزم استمرار رویکردهای تخصصی، تأمین به‌موقع سرمایه در بخش بالادستی و بهره‌گیری از توان کارشناسی بدنه صنعت نفت است./
