به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، بررسی فروش صادراتی شش شرکت پتروشیمی زاگرس، شیراز، امیرکبیر، مارون، شازند و ارومیه در پنج‌ماه منتهی به مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بخش عمده صادرات در اختیار دو شرکت پتروشیمی زاگرس و پتروشیمی شیراز قرار دارد.
زاگرس؛ بیش از ۱۹ هزار میلیارد تومان صادرات
در صدر جدول، پتروشیمی زاگرس با نماد «زاگرس» قرار دارد. این شرکت در پنج ماه نخست سال ۴۰۱ هزار و ۶۱ تن محصول صادر کرده و ارزش فروش صادراتی آن به ۱۹۱ هزار و ۸۴۳ میلیارد و ۹۰۴ میلیون ریال، معادل حدود ۱۹ هزار و ۱۸۴ میلیارد تومان رسیده است.
به این ترتیب، زاگرس به‌تنهایی حدود ۷۰ درصد حجم صادرات و نزدیک به ۶۲ درصد ارزش صادراتی مجموع این شش شرکت را در اختیار دارد.
عملکرد اخیر زاگرس نیز نشان‌دهنده اهمیت بازار صادراتی برای این شرکت متانولی است. گزارش مردادماه شرکت از ثبت یکی از بالاترین عملکردهای فروش سال حکایت دارد و در چهار ماه نخست سال نیز درآمد شرکت به حدود ۱۵.۵ هزار میلیارد تومان رسیده بود. همچنین در گزارش عملکرد چهارماهه، رشد قابل توجه نرخ فروش متانول صادراتی از عوامل مهم افزایش درآمد عنوان شده است.
شیراز؛ دومین صادرکننده بزرگ
پس از زاگرس، پتروشیمی شیراز با نماد «شیراز» قرار گرفته است. حجم صادرات این شرکت ۱۶۱ هزار و ۲۰۲ تن و ارزش آن ۹۱ هزار و ۴۱۷ میلیارد و ۸۸۹ میلیون ریال، معادل حدود ۹ هزار و ۱۴۲ میلیارد تومان بوده است.
شیراز از نظر حجم صادرات حدود ۲۸ درصد و از نظر ارزش فروش صادراتی نزدیک به ۲۹ درصد سهم این مجموعه را در اختیار دارد.
با این حال، درباره شیراز یک نکته مهم وجود دارد؛ افزایش درآمد لزوماً به معنای افزایش تولید و حجم عملیات نیست. بررسی عملکرد چهارماهه شرکت نشان داده بود که با وجود رشد درآمد، تولید و فروش مقداری با افت مواجه شده و افزایش نرخ فروش نقش مهمی در رشد درآمد داشته است.
بنابراین در ارزیابی صادرات شیراز نیز باید میان رشد ارزش فروش و رشد واقعی حجم صادرات تفاوت قائل شد.
امیرکبیر؛ صادرات ۲.۴ هزار میلیارد تومانی
پتروشیمی امیرکبیر با نماد «شکبیر» در رتبه بعدی قرار دارد. این شرکت در پنج ماه مورد بررسی ۹ هزار و ۱۱۰ تن محصول صادر کرده و ارزش صادرات آن به ۲۴ هزار و ۲۶۶ میلیارد و ۳۴۵ میلیون ریال، معادل حدود ۲ هزار و ۴۲۷ میلیارد تومان رسیده است.
امیرکبیر در مردادماه بیش از ۳.۷ هزار میلیارد تومان فروش ثبت کرده، اما عملکرد تجمعی پنج‌ماهه شرکت همچنان نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است. گزارش منتشرشده درباره عملکرد مرداد نشان می‌دهد فروش ماهانه نسبت به تیر افزایش یافته، اما فروش پنج‌ماهه همچنان حدود ۲۹ درصد پایین‌تر از مدت مشابه سال قبل بوده است.
مارون؛ صادرات کم‌حجم، اما رشد جدی درآمد
اما پتروشیمی مارون با نماد «مارون» که در نسخه قبلی وزن کافی در گزارش نداشت، در این جدول ۲ هزار و ۵۸۴ تن صادرات ثبت کرده است. ارزش فروش صادراتی مارون نیز ۲ هزار و ۳۲۰ میلیارد و ۴۸۵ میلیون ریال، معادل حدود ۲۳۲ میلیارد تومان بوده است.
بنابراین سهم مارون از مجموع ارزش صادراتی شش شرکت کمتر از یک درصد است؛ موضوعی که نشان می‌دهد ساختار فروش این شرکت در این دوره عمدتاً بر بازار داخلی متکی بوده است.
با این حال، پایین بودن رقم صادرات به معنی عملکرد ضعیف کلی مارون نیست. داده‌های عملکرد پنج‌ماهه نشان می‌دهد فروش شرکت در مردادماه نسبت به مرداد سال قبل حدود ۹۷.۹ درصد افزایش یافته و فروش تجمیعی پنج‌ماهه نیز ۴۴.۹ درصد رشد کرده است. در چهارماهه نخست سال نیز درآمد عملیاتی مارون نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۹ درصد افزایش داشت و پلی‌پروپیلن بیشترین سهم را در فروش شرکت به خود اختصاص داده بود.
در واقع، نکته مهم درباره مارون این است که رشد درآمد شرکت الزاماً از محل صادرات اتفاق نیفتاده و وزن بالای بازار داخلی در ترکیب فروش آن باید مورد توجه قرار گیرد.
شازند و ارومیه؛ سهم بسیار محدود از صادرات
پتروشیمی شازند با نماد «شاراک» در پنج ماه نخست سال تنها ۷۰۴ تن صادرات داشته و ارزش فروش صادراتی آن ۱ هزار و ۱۱۳ میلیارد و ۴۷۱ میلیون ریال، معادل حدود ۱۱۱ میلیارد تومان بوده است.
در مقابل، پتروشیمی ارومیه با نماد «شاروم» نیز ۷۴۶ تن محصول صادر کرده و ارزش فروش صادراتی آن ۲۷ میلیارد و ۴۱۴ میلیون ریال، معادل حدود ۲.۷ میلیارد تومان ثبت شده است.
بنابراین مجموع صادرات این دو شرکت از نظر ارزش، در برابر صادرات زاگرس و شیراز رقم بسیار محدودی است.
یک نکته مهم درباره اعداد صادراتی
مقایسه این جدول یک پیام مهم دارد: ارزش فروش صادراتی را نباید بدون توجه به حجم صادرات تحلیل کرد.
برای نمونه، زاگرس با حدود ۴۰۱ هزار تن صادرات، بیش از ۱۹ هزار میلیارد تومان درآمد صادراتی ایجاد کرده، در حالی که مارون با ۲ هزار و ۵۸۴ تن صادرات، حدود ۲۳۲ میلیارد تومان فروش صادراتی داشته است. این تفاوت علاوه بر حجم فروش، به نوع محصول، نرخ جهانی، بازار مقصد و قیمت فروش هر تن نیز مربوط می‌شود.
از سوی دیگر، رشد درآمد شرکت‌هایی مانند مارون و زاگرس در گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد تغییر نرخ فروش محصولات نیز در افزایش ارزش فروش نقش داشته است. برای نمونه، در مورد زاگرس رشد نرخ متانول صادراتی یکی از عوامل مهم افزایش درآمد عنوان شده است.
جمع‌بندی
در مجموع، این شش پتروشیمی در پنج ماه نخست سال ۵۷۵ هزار تن محصول به ارزش حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان صادر کرده‌اند؛ اما این بازار به‌شدت متمرکز است. زاگرس و شیراز به‌تنهایی بیش از ۹۰ درصد ارزش صادراتی این شش شرکت را در اختیار دارند.
در سوی دیگر، مارون با وجود سهم کمتر از یک‌درصدی از ارزش صادراتی این جدول، در عملکرد کلی فروش شرکت رشد قابل توجهی ثبت کرده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد بررسی عملکرد پتروشیمی‌ها صرفاً بر اساس صادرات، تصویر کاملی از وضعیت مالی آنها ارائه نمی‌کند.
از این منظر، برای تحلیل دقیق‌تر عملکرد ۱۴۰۵ باید سه شاخص همزمان کنار هم قرار گیرد: حجم صادرات، ارزش صادرات و سهم صادرات از کل فروش شرکت. در غیر این صورت، ممکن است رشد ارزش فروش با رشد واقعی تولید و صادرات اشتباه گرفته شود./
