به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، حجم فروش داخلی پتروشیمی فارابی در شهریور امسال به ۳ هزار و ۱۴۲ تن رسیده؛ در حالی که این رقم در شهریور ۱۴۰۴ حدود ۳ هزار و ۸۴۳ تن بوده است؛ بنابراین حجم فروش شرکت در یک سال ۱۸.۲۴ درصد کاهش یافته است.
اما در طرف مقابل، مبلغ فروش داخلی از حدود ۳ هزار و ۷۸۸ میلیارد ریال در شهریور سال گذشته به بیش از ۱۰ هزار و ۱۳۶ میلیارد ریال در شهریور امسال رسیده؛ یعنی ۱۶۸ درصد رشد.
اگر فروش کل را ملاک قرار دهیم، درآمد فروش شرکت از حدود ۳ هزار و ۷۸۸ میلیارد ریال به ۱۰ هزار و ۴۲۵ میلیارد ریال رسیده و رشد ۱۷۵ درصدی ثبت شده است. این یعنی فارابی در شهریور ۱۴۰۵ تقریباً با ۱۸ درصد حجم فروش کمتر، ۱۷۵ درصد درآمد فروش بیشتر ساخته است. بنابراین موتور اصلی رشد درآمد را باید بیش از آنکه در افزایش مقدار فروش جست‌وجو کرد، در افزایش نرخ فروش محصولات جست‌وجو کرد.
شهریور؛ جهش نسبت به مرداد
مقایسه شهریور با مرداد نیز قابل توجه است. حجم فروش داخلی این شرکت در شهریور به ۳ هزار و ۱۴۲ تن رسیده که نسبت به هزار و ۷۳۷ تن مرداد، ۸۰.۹۱ درصد افزایش دارد. درآمد فروش داخلی نیز در همین فاصله حدود ۱۳۲.۵۵ درصد افزایش یافته و مبلغ فروش کل با رشد ۱۳۹.۱۹ درصدی مواجه شده است.
بنابراین شهریور نه‌تنها نسبت به سال گذشته، بلکه نسبت به ماه قبل نیز برای «شفارا» ماهی پررونق‌تر بوده است. با این حال، پرسش اصلی این است که آیا این افزایش درآمد می‌تواند به معنای بازگشت پایدار شرکت به مدار تولید باشد یا صرفاً حاصل افزایش قیمت محصولات است؟
شش‌ماهه؛ درآمد بالا، اما حجم فروش پایین‌تر
در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵، حجم فروش پتروشیمی فارابی ۸ هزار و ۶۱۵ تن بوده؛ در حالی که در دوره مشابه سال قبل ۱۳ هزار و ۵۲۷ تن فروش ثبت شده بود؛ یعنی حجم فروش طی این دوره ۳۶.۳۱ درصد کاهش داشته، اما مبلغ فروش برخلاف حجم، از حدود ۱۲ هزار و ۶۰۲ میلیارد ریال به ۲۲ هزار و ۹۳۵ میلیارد ریال رسیده و ۸۱.۹۹ درصد رشد کرده است.
به بیان ساده‌تر، فارابی در نیمه نخست امسال حدود ۳۶ درصد کمتر محصول فروخته، اما نزدیک به ۸۲ درصد درآمد بیشتری از فروش به دست آورده است. این شکاف میان مقدار و مبلغ فروش، مهم‌ترین نکته تحلیلی کارنامه «شفارا» است.
ریشه مشکل کجاست؟ خوراک
این اعداد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که اظهارات اخیر مدیران شرکت درباره تأمین خوراک را کنار آنها بگذاریم.
بهزاد قلی‌پور، سرپرست و رئیس هیئت‌مدیره پتروشیمی فارابی، در مردادماه درباره ساختار تأمین خوراک شرکت توضیح داده بود که فارابی خوراک خود را به‌صورت مستقیم و از طریق خط لوله از واحدهای بالادستی منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، به‌ویژه پتروشیمی بوعلی‌سینا دریافت می‌کند.
به گفته او، همین طراحی در شرایط عادی هزینه لجستیک را کاهش می‌دهد، اما در شرایط بحرانی به یک نقطه آسیب‌پذیر تبدیل می‌شود؛ زیرا ظرفیت ذخیره‌سازی خوراک فارابی محدود است.
قلی‌پور همچنین از تجربه قطعی ۲۰ روزه خوراک و پس از آن یک وقفه حدود ۴۰ روزه از ۹ اسفند ۱۴۰۴ خبر داده و گفته بود که پس از پایان ذخایر، مجتمع ناچار به توقف فعالیت شده است.
او در همان گفت‌وگو از یک وقفه ۱۰ روزه دیگر در دریافت خوراک نیز سخن گفت که پس از آن خوراک مجدداً وصل و تولید از سر گرفته شد.
این مسئله می‌تواند بخش مهمی از توضیح افت حجم فروش در شش‌ماهه نخست سال باشد.
آیا رشد درآمد به معنای احیای واقعی تولید است؟
گزارش‌های مرداد نیز همین تناقض را نشان می‌دادند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از عملکرد «شفارا»، درآمد مرداد نسبت به سال قبل افزایش یافت، اما همزمان تولید محصولات اصلی شرکت کاهش داشت. گزارش‌های تحلیلی منتشرشده درباره مرداد، کاهش تولید DOP (دی‌اکتیل فتالات) و PAF (فتالیک انیدرید) را در کنار افزایش قیمت این محصولات مورد توجه قرار داده‌اند.
از سوی دیگر، کدال برای مردادماه درآمد حدود ۴ هزار و ۶۴۸ میلیارد ریال و رشد ۴۴ درصدی فروش نسبت به مرداد سال قبل را نشان می‌دهد؛ درآمد پنج‌ماهه نیز حدود ۱۴ هزار و ۲۴۶ میلیارد ریال گزارش شده است؛ بنابراین بخشی از رشد درآمد «شفارا» در سال جاری را باید در افزایش نرخ فروش محصولات دید، نه صرفاً رشد تولید و فروش مقداری.
یک نکته مثبت؛ بازگشت تدریجی به مدار تولید
با این حال، کارنامه شهریور یک سیگنال مثبت هم دارد. رشد ۸۱ درصدی حجم فروش نسبت به مرداد نشان می‌دهد که شرکت نسبت به ماه قبل توانسته مقدار بیشتری محصول به بازار عرضه کند. پیش‌تر نیز شرکت اعلام کرده بود که پس از تأمین خوراک، فعالیت تولیدی خود را از سر گرفته است. همچنین در مجمع سالانه ۱۴۰۵، مدیران شرکت از خروج از زیان انباشته، تحقق سود و برنامه‌های احیای برخی پروژه‌ها سخن گفته بودند.
از سوی دیگر، قلی‌پور در مردادماه از برنامه افزایش سرمایه حدود ۱.۷ هزار میلیارد تومانی و برنامه‌هایی برای اصلاح وضعیت عملیاتی شرکت سخن گفته بود.
مسئله اصلی فارابی هنوز «فروش» نیست، «تولید پایدار» است
کارنامه شهریور فارابی را نمی‌توان صرفاً با تیتر «رشد ۱۷۵ درصدی فروش» خلاصه کرد. واقعیت این است که مبلغ فروش جهش کرده، اما حجم فروش کاهش یافته است. در شش‌ماهه نخست نیز حجم فروش ۳۶ درصد پایین آمده، در حالی که درآمد ۸۲ درصد افزایش داشته است. این اختلاف نشان می‌دهد که رشد ریالی فروش، دست‌کم در این مقطع، به‌طور کامل معادل رشد تولید و فعالیت عملیاتی نیست و افزایش نرخ محصولات نقش مهمی در آن دارد.
از سوی دیگر، رشد ۸۱ درصدی حجم فروش شهریور نسبت به مرداد می‌تواند نشانه‌ای از بهبود فعالیت عملیاتی باشد؛ اما برای قضاوت درباره بازگشت پایدار فارابی، باید چند گزارش بعدی نیز نشان دهند که تولید و فروش مقداری، نه فقط درآمد ریالی، در مسیر صعود قرار گرفته است.
مسئله کلیدی همچنان تأمین خوراک است؛ زیرا وقتی یک مجتمع پتروشیمی با محدودیت ذخیره‌سازی و وابستگی مستقیم به واحد بالادستی مواجه باشد، حتی جهش درآمدی نیز نمی‌تواند ریسک توقف تولید را از بین ببرد.
حالا مطالبه اصلی از مدیریت فارابی و هلدینگ تاپیکو روشن است: برنامه افزایش سرمایه و رشد درآمد زمانی معنا دارد که همراه با یک راهکار عملی برای تأمین پایدار خوراک، افزایش ظرفیت تولید و کاهش وابستگی به توقف واحدهای بالادستی باشد. سؤال سهامداران دیگر فقط این نیست که «فروش چقدر رشد کرده؟»؛ سؤال مهم‌تر این است که «فارابی چه زمانی می‌تواند بدون نگرانی از قطع خوراک، با ظرفیت پایدار تولید کند؟»/
