به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، این رویداد که بازتاب‌دهنده انعطاف‌پذیری زیرساختی و مزایای ژئوپلیتیک مسقط است، زوایای تازه‌ای از رقابت‌های پنهان و آشکار انرژی در حاشیه خلیج فارس را نمایان کرد.
چراغ سبز بازار به مسقط؛ سبقت غیرمنتظره یا برنامه‌ریزی‌شده؟
بررسی داده‌های بازار انرژی نشان می‌دهد که این جابجایی جایگاه، اگرچه تا حدودی تحت تاثیر اختلالات و تعمیرات اضطراری در تاسیسات گازی قطر (بزرگ‌ترین صادرکننده سنتی منطقه) رخ داده، اما ثمره سال‌ها برنامه‌ریزی عمان برای توسعه زیرساخت‌های گازی است.
عمان با ظرفیت تولید سالانه حدود ۱۰.۴ میلیون تن LNG، در شرایطی که بازار جهانی با عطش تقاضا روبه‌رو بود، توانست به سرعت جای خالی رقیب قدرتمند خود را پر کند و سهم قابل‌توجهی از محموله‌های صادراتی را به خود اختصاص دهد.
نقش کلیدی ژئوپلیتیک و جغرافیا در موفقیت عمان
یکی از مزیت‌های رقابتی و برجسته عمان در این رخداد، موقعیت جغرافیایی استراتژیک این کشور است. دسترسی مستقیم به دریای عمان و اقیانوس هند، به کشتی‌های حامل LNG اجازه می‌دهد تا بدون اتکا صرف به چالش‌های تردد در تنگه هرمز، به آب‌های آزاد دسترسی داشته باشند. این مزیت لجستیکی، هزینه‌های حمل‌ونقل و ریسک‌های امنیتی را به حداقل رسانده و عمان را به مقصدی مطمئن برای خریداران بین‌المللی تبدیل کرده است.
آیا پادشاهی عمان در صدر بازار ماندگار خواهد شد؟
کارشناسان بازار انرژی معتقدند با رفع اختلالات تاسیساتی در قطر و بازگشت پروژه‌های توسعه میدان گازی شمال (گنبد شمالی)، قطر احتمالاً قادر خواهد بود جایگاه سنتی خود را پس بگیرد.
با این حال، نکته کلیدی این است که عمان نشان داد فراتر از یک بازیگر حاشیه‌ای، از انعطاف‌پذیری عملیاتی بالایی برخوردار است. این موفقیت، زنگ خطری جدی برای رقبای سنتی است که نباید هیچ‌گاه از رقبای چابک‌تر و انعطاف‌پذیرتر منطقه غافل شوند.
درس‌های این تحول برای دیپلماسی انرژی ایران
رشد صادراتی عمان در حوزه LNG، درس‌های مهمی برای کشورهای منطقه، به ویژه ایران دارد. در شرایطی که ایران به عنوان یکی از دارندگان بزرگ ذخایر گاز جهان، به دلیل چالش‌های ناترازی گاز، تحریم‌ها و کمبود فناوری‌های نوین مایع‌سازی (FLNG و LNG) همچنان در صادرات این حامل ارزشمند با موانع جدی روبه‌روست، موفقیت مسقط نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با دیپلماسی اقتصادی هوشمند، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه زیرساخت‌های هدفمند، حتی با ظرفیت‌های تولیدی کوچک‌تر نسبت به غول‌های گازی، سهم بزرگی از بازار سودآور انرژی را به دست آورد.
درس‌هایی که خاورمیانه از تحولات بازار گاز می‌آموزد
تحولات سه‌ماهه اخیر بازار گاز خاورمیانه ثابت کرد که بازار انرژی هیچ‌وقت خلا را برنمی‌تابد. سلطنت عمان با هوشمندی، استفاده بهینه از موقعیت جغرافیایی و چابکی در زیرساخت‌ها توانست از فرصت افت موقت رقبای بزرگ نهایت استفاده را ببرد. این رویداد، فراتر از یک تغییر رتبه ساده، گواهی بر این است که در عصر نوسانات شدید انرژی، کشورهای دارای استراتژی‌های انعطاف‌پذیر می‌توانند بازیگران تعیین‌کننده‌تری در معادلات منطقه‌ای و جهانی باشند./
