هدایت الله خادمی در گفت‌وگویی، در ارزیابی چشم انداز تامین گاز با توجه به نزدیک شدن به فصل سرما و آسیب جنگ به برخی پالایشگاه ها و اینکه آیا با کمبود جدی مواجه خواهیم بود، اظهار داشت: ناترازی گاز در ایران طی سال‌های اخیر به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های امنیت انرژی کشور تبدیل شده است. در حالی که ایران دومین دارنده ذخایر گازی جهان است، اما زمستان‌ها به‌جای صادرات و ارزآوری، شاهد قطع گاز صنایع و نگرانی از تأمین سوخت خانگی هستیم.
وی افزود: میزان تولید و مصرف گاز در ایران به‌گونه‌ای است که در فصل زمستان، یک عامل غیرقابل‌پیش‌بینی یعنی سرمای هوا مستقیما بر امنیت انرژی اثر می‌گذارد. متأسفانه امسال علاوه بر ناترازی همیشگی، برخی تأسیسات و پالایشگاه‌های گازی ما نیز در حملات اخیر آسیب دیده‌اند. این موضوع احتمال بروز مشکل در پیک مصرف زمستان را افزایش داده که به احتمال زیاد منجر به قطع گاز برخی صنایع خواهد شد.
عضو پیشین کمیسیون انرژی مجلس گفت: البته ما توانستیم در میادین خشکی افزایش تولید داشته باشیم و برخی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده را به مدار برگردانیم تا بخشی از این کسری جبران شود، اما واقعیت این است که همچنان حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب کمبود گاز داریم.
وی ادامه داد: ما به زمان بیشتری نیاز داریم تا آن ۱۰۰ میلیون مترمکعبی که در زمان جنگ از دست دادیم را بازگردانیم؛ بنابراین در حال حاضر، تنها روزنه امید ما، گرم‌تر ماندن هوا و کاهش مصرف ناشی از آن است.
وی درباره امکان تامین بخشی از نیاز از مسیر واردات نیز تصریح کرد: بیشترین گاز وارداتی ما از ترکمنستان بود که اکنون به دلیل مشکلات مالی، امکان آن وجود ندارد. ترکمنستان تمایل به سوآپ و انتقال گاز به ایران دارد، اما در حال حاضر با رقیب ما یعنی آذربایجان در تعامل است. تجارت گازی با روسیه هم فعلا به سرانجام نرسیده است.
خادمی تاکید کرد: این دردناک است که ما دومین دارنده ذخایر گازی جهان هستیم اما در فصل زمستان باید منتظر باشیم که هوا سرد نشود تا بتوانیم نیاز داخل را تأمین کنیم.
وی خاطرنشان کرد: یکی از دلایل اصلی این چالش، گازرسانی بی‌رویه به همه نقاط کشور است. در همه جای دنیا، تنوع انرژی وجود دارد و انتخاب نوع حامل انرژی در اختیار مردم است، اما ما در کشور سیاست‌های غلطی را پیاده کردیم. به تمام روستاهای دورافتاده گاز رساندیم اما در سه دهه اخیر، نه در حوزه صادرات و نه در تأمین نیاز داخل به‌ویژه در پیک مصرف و بخش صنعت عملکرد قابل قبولی نداشتیم؛ تا جایی که امروز برای تأمین گاز خانگی، تولید صنعت را متوقف می‌کنیم.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به رقابت با همسایگان در برداشت از میادین مشترک، توضیح داد: وضعیت اصلا مطلوب نیست. در میدان مشترک پارس جنوبی، کشور کوچک قطر با حداکثر توان در حال برداشت است و به تولیدکننده اصلی LNG در دنیا تبدیل شده، اما ما همچنان درگیر ناترازی هستیم. در میادین نفتی هم دچار عقب‌ماندگی شده‌ایم؛ مثلا عراق برنامه تولید بیش از ۵.۵ میلیون بشکه در روز را دارد، در حالی که میادین ما به نیمه دوم عمر خود رسیده‌اند و در افزایش ضریب بازیافت مشکل داریم.
وی تاکید کرد: علاوه بر چالش در میادین خشکی، در میادین دریایی مشترک نیز شاهد عقب‌ماندگی هستیم. مثلا در میدان فرزاد مشترک با عربستان؛ این کشور با جدیت در حال توسعه است، اما ما حتی هیچ دکلی مستقر نکرده‌ایم. عملا این میادین را رها کرده‌ایم و این روند از دهه‌ها قبل ادامه دارد./
