حسن صدرالدینی، کارشناس انرژی در بنیاد ایران پیشرفته، در این باره به انرژی مدیا گفت: در راستای حرکت به سمت بهینه‌سازی مصرف انرژی، طرحی با محوریت کاهش مصرف انرژی در بنگاه‌های کوچک صنعتی در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس این طرح، واحدهای صنعتی کوچک نیز، با وجود مصرف انرژی کمتر در مقایسه با صنایع بزرگی مانند فولاد و پتروشیمی، در برنامه جدید کاهش مصرف گاز قرار گرفته‌اند. پیش‌بینی می‌شود به دلیل تعداد بالای این واحدها، اجرای طرح بتواند سهم قابل‌توجهی از مصرف گاز کشور را کاهش دهد.
او افزود: به‌روزرسانی فناوری مشعل‌های کوره و هوشمندسازی فرایند تولید در کارگاه‌های شیشه و بلورسازی، از جمله محورهای این طرح است که ظرفیت صرفه‌جویی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی انرژی را در واحدهای هدف دارد.
به گفته او، اجرای آزمایشی این طرح در تهران نیز می‌تواند زمینه ارزیابی نتایج و گسترش آن به دیگر مناطق کشور را فراهم کند.
بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع کوچک
صدرالدینی درباره فعالیت‌های در دست انجام برای کاهش مصرف انرژی گفت: در حال حاضر، چند پروژه را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کنیم که بخشی از آنها به بهینه‌سازی مشعل‌های مورد استفاده در صنایع پرمصرف، از جمله صنایع شیشه و کوره‌های آجرپزی، مربوط می‌شود. هدف این پروژه‌ها، کاهش مصرف انرژی و ارتقای فناوری مورد استفاده در این واحدهای صنعتی است.
وی با اشاره به سایر فعالیت‌های این مجموعه افزود: در حوزه تجهیزات مرتبط با توزیع برق، از جمله پمپ‌ها و تجهیزات روشنایی، نیز پروژه‌هایی در دست اجرا داریم و در حال حاضر، بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های ما بر همین موضوعات متمرکز است.
به‌روزرسانی فناوری مصرف انرژی
صدرالدینی با بیان اینکه بهینه‌سازی مصرف انرژی در بنگاه‌های کوچک صنعتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، توضیح داد: ممکن است مصرف انرژی یک کارگاه کوچک به‌تنهایی در مقایسه با صنایع بزرگی مانند فولاد و پتروشیمی چندان قابل‌توجه نباشد، اما وقتی تعداد زیادی از این واحدها را در سراسر کشور در نظر بگیریم، مجموع مصرف آنها به رقم بزرگی می‌رسد و سهم قابل‌توجهی از مصرف گاز کشور را تشکیل می‌دهد.
به گفته وی، یکی از مشکلات این واحدها، محدودیت توان اقتصادی برای نوسازی تجهیزات و استفاده از فناوری‌های جدید است. بسیاری از این کارگاه‌ها طی سال‌های گذشته نتوانسته‌اند فناوری مورد استفاده خود را متناسب با پیشرفت‌های روز به‌روزرسانی کنند و در نتیجه، همچنان با تجهیزات قدیمی و مصرف انرژی بالا فعالیت می‌کنند.
صرفه‌جویی ۳۰ تا ۴۰ درصدی با نوسازی مشعل‌ها
وی درباره شیوه کاهش مصرف انرژی در کارگاه‌های شیشه و بلورسازی گفت: در بسیاری از این واحدها، مشعل‌های قدیمی برای تأمین حرارت کوره‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تجهیزات باید به‌روز شوند و فناوری آنها ارتقا یابد. همچنین لازم است فرایند کار مشعل‌ها تا حد امکان به‌صورت خودکار و هوشمند کنترل شود.
صدرالدینی با اشاره به ظرفیت صرفه‌جویی در این بخش گفت: برآورد ما این است که با به‌روزرسانی تجهیزات و اصلاح فناوری مورد استفاده، امکان صرفه‌جویی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی انرژی در این کارگاه‌ها وجود داشته باشد.
وی تأکید کرد: اهمیت این میزان صرفه‌جویی را باید با توجه به تعداد بالای واحدهای کوچک صنعتی بررسی کرد؛ چراکه کاهش مصرف در هر واحد، در صورت تعمیم طرح به شمار زیادی از کارگاه‌ها، می‌تواند در مجموع اثر قابل‌توجهی بر مصرف انرژی داشته باشد.
آغاز طرح از کارگاه‌های شیشه و بلورسازی تهران
او با اشاره به اجرای آزمایشی طرح در تهران گفت: اهمیت اجرای پایلوت در تهران از این جهت است که می‌توان با ارزیابی میزان صرفه‌جویی واقعی، مشکلات فنی و اجرایی و ظرفیت توسعه طرح، درباره گسترش آن به سایر مناطق کشور تصمیم‌گیری کرد.
او تصریح کرد: البته میزان موفقیت این مرحله و امکان تعمیم آن به دیگر واحدها، به نتایج عملی پروژه و ارزیابی‌های فنی وابسته خواهد بود.
ظرفیت دانش‌بنیان‌ها برای کاهش مصرف گاز
صدرالدینی درباره استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها برای مدیریت مصرف گاز گفت: با توجه به اینکه بخشی از واحدهای صنعتی کوچک به دلیل محدودیت منابع مالی قادر به نوسازی مستقل تجهیزات خود نیستند، بهره‌گیری از راهکارهای فناورانه می‌تواند مسیری برای ارتقای بهره‌وری آنها باشد.
او یادآور شد: این طرح قابلیت تبدیل شدن به الگویی قابل‌توسعه در سطح کشور را دارد.
به گفته او، این طرح از تهران آغاز می‌شود، اما در صورت موفقیت، امکان گسترش آن به سایر نقاط کشور نیز وجود خواهد داشت.
او یادآور شد: با این حال، برای سنجش اثرگذاری واقعی چنین طرح‌هایی، لازم است میزان مصرف پیش و پس از اجرای پروژه، تعداد واحدهای مشمول، هزینه نوسازی تجهیزات و میزان صرفه‌جویی حاصل‌شده به‌صورت دقیق اندازه‌گیری شود.
صدرالدینی تصریح کرد: همچنین باید مشخص شود که اجرای طرح برای کارگاه‌های کوچک از نظر اقتصادی تا چه اندازه مقرون‌به‌صرفه است و چه سازوکاری می‌تواند به مشارکت گسترده‌تر آنها کمک کند.
او خاطرنشان کرد: در شرایطی که محدودیت گاز، صنایع مختلف را با چالش روبه‌رو می‌کند، نوسازی فناوری و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند یکی از مسیرهای مدیریت تقاضای انرژی باشد؛ مسیری که اثربخشی آن نه با اعلام ظرفیت‌های بالقوه، بلکه با اجرای موفق پروژه‌ها، اندازه‌گیری نتایج و گسترش راهکارهای کارآمد در سطح کشور مشخص خواهد شد./
