به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، شرکت پتروشیمی شازند با نماد «شاراک» در گزارش فعالیت ماهانه منتهی به شهریور ۱۴۰۵، از رشد فروش در بازار داخلی و افزایش درآمد نسبت به دوره‌های مقایسه‌ای خبر داده است؛ اما بررسی جزئیات عملکرد این شرکت نشان می‌دهد که رشد درآمد با افزایش متناسب حجم فروش همراه نبوده و ترکیب بازارهای داخلی و صادراتی نیز تغییر کرده است.
بر اساس داده‌های گزارش فعالیت ماهانه منتشرشده در سامانه کدال، مبلغ فروش شاراک در شهریور امسال به ۱۲ هزار و ۴۹۲.۹ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با مرداد ۷.۷ درصد و نسبت به شهریور سال گذشته ۲۳۵.۵ درصد بیشتر است. در همین ماه، حجم کل فروش شرکت تنها ۲.۱ درصد نسبت به مرداد و ۳۱.۸ درصد نسبت به شهریور ۱۴۰۴ افزایش یافت. این فاصله میان رشد مبلغ و حجم فروش، ضرورت بررسی نرخ‌های فروش و سهم هر بازار از درآمد شرکت را برجسته می‌کند.
شهریور؛ رشد فروش داخلی در برابر افت صادرات
در شهریور ۱۴۰۵، شاراک مجموعاً ۸۲ هزار و ۳۱۶ تن محصول فروخت؛ از این میزان، ۷۲ هزار و ۶۲۹ تن به بازار داخلی و ۹ هزار و ۶۸۷ تن به بازار صادراتی اختصاص داشت. حجم فروش داخلی در مقایسه با مرداد ۱۷.۵ درصد افزایش یافت و مبلغ فروش این بخش نیز با رشد ۲۵ درصدی به ۱۱ هزار و ۳۳۷.۶ میلیارد تومان رسید.
بنابراین، بازار داخلی هم از نظر تناژ و هم از نظر مبلغ فروش عملکردی صعودی داشت؛ هرچند رشد مبلغ فروش از افزایش حجم بیشتر بود. این تفاوت می‌تواند ناشی از افزایش میانگین نرخ فروش، تغییر ترکیب محصولات فروخته‌شده یا اثر هم‌زمان این عوامل باشد.
در سوی دیگر، صادرات شاراک در مقایسه با ماه قبل با افت محسوسی مواجه شد. تناژ فروش صادراتی از ۱۸ هزار و ۸۲۹ تن در مرداد به ۹ هزار و ۶۸۷ تن در شهریور رسید؛ کاهشی معادل ۴۸.۶ درصد. مبلغ فروش صادراتی نیز از ۲ هزار و ۵۳۴ میلیارد تومان به یک‌هزار و ۱۵۵.۳ میلیارد تومان کاهش یافت و ۵۴.۴ درصد افت کرد.
در نتیجه، افزایش فروش داخلی توانست کاهش درآمد صادراتی را جبران کند و مبلغ کل فروش شرکت را در مقایسه با مرداد بالا ببرد. این روند نشان می‌دهد که رشد ماهانه شاراک بیش از آنکه از صادرات ناشی شود، بر عملکرد بازار داخلی متکی بوده است.
مقایسه سالانه؛ جهش درآمد در کنار افزایش تناژ داخلی
مقایسه شهریور امسال با ماه مشابه سال گذشته، ابعاد بزرگ‌تری از رشد فروش را نشان می‌دهد. حجم کل فروش شاراک با افزایش ۳۱.۸ درصدی از ۶۲ هزار و ۴۶۵ تن به ۸۲ هزار و ۳۱۶ تن رسید. در همین بازه، مبلغ کل فروش از ۳ هزار و ۷۲۴ میلیارد تومان به ۱۲ هزار و ۴۹۲.۹ میلیارد تومان افزایش یافت؛ رشدی معادل ۲۳۵.۵ درصد.
محرک اصلی این تغییر، بازار داخلی بود. تناژ فروش داخلی با رشد ۵۳.۱ درصدی از ۴۷ هزار و ۴۵۳ تن به ۷۲ هزار و ۶۲۹ تن رسید و مبلغ فروش این بخش از ۳ هزار و ۵۵.۳ میلیارد تومان به ۱۱ هزار و ۳۳۷.۶ میلیارد تومان افزایش یافت؛ یعنی ۲۷۱.۱ درصد رشد.
در بخش صادرات، تصویر متفاوت است. حجم فروش صادراتی نسبت به شهریور ۱۴۰۴، ۳۵.۵ درصد کاهش یافته و از ۱۵ هزار و ۱۲ تن به ۹ هزار و ۶۸۷ تن رسیده است. با این حال، مبلغ صادرات با رشد ۷۲.۸ درصدی از ۶۶۸.۶ میلیارد تومان به یک‌هزار و ۱۵۵.۳ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است. به بیان دیگر، درآمد صادراتی بیشتر شده، اما تناژ فروخته‌شده کاهش یافته است؛ وضعیتی که می‌تواند از افزایش میانگین مبلغ فروش هر تن یا تغییر ترکیب محصولات صادراتی ناشی شده باشد.
کارنامه شش‌ماهه؛ اتکای بیشتر به بازار داخلی
در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، مجموع فروش شاراک به ۳۹۸ هزار و ۶۸۳ تن رسید؛ ۲۳.۷ درصد بیشتر از ۳۲۲ هزار و ۲۸۳ تن در مدت مشابه سال گذشته. مبلغ فروش تجمیعی نیز از ۱۸ هزار و ۸۰۹.۶ میلیارد تومان به ۵۶ هزار و ۶۷۰.۷ میلیارد تومان افزایش یافت؛ معادل رشد ۲۰۱.۳ درصدی.
در این دوره، فروش داخلی با رشد ۴۶ درصدی از نظر حجم به ۳۴۶ هزار و ۴۱۲ تن رسید و مبلغ آن با افزایش ۲۳۹.۸ درصدی، ۵۰ هزار و ۲۶۹.۷ میلیارد تومان ثبت شد. در مقابل، حجم صادرات با افت ۳۸.۵ درصدی از ۸۴ هزار و ۹۹۷ تن به ۵۲ هزار و ۲۷۱ تن کاهش یافت؛ هرچند مبلغ فروش صادراتی با رشد ۵۹.۵ درصدی به ۶ هزار و ۴۰۰.۹ میلیارد تومان رسید.
این ارقام از افزایش سهم بازار داخلی در عملکرد فروش شرکت حکایت دارد. در شش‌ماهه امسال، حدود ۸۸.۷ درصد از مبلغ کل فروش شاراک از بازار داخل تأمین شده است. هم‌زمان، سهم بازار صادراتی از نظر مبلغ حدود ۱۱.۳ درصد بوده؛ در حالی که کاهش نزدیک به ۳۹ درصدی تناژ صادراتی می‌تواند در صورت تداوم، ظرفیت حضور شرکت در بازارهای خارجی و حجم ارزآوری آن را تحت فشار قرار دهد.
درآمد بیشتر، اما پرسش درباره پایداری رشد
عملکرد شهریور و نیمه نخست سال شاراک از رشد قابل توجه مبلغ فروش حکایت دارد، اما این رشد را نباید به‌تنهایی معادل افزایش سودآوری دانست. مبلغ فروش تحت تأثیر نرخ محصولات و ترکیب فروش قرار می‌گیرد و ارزیابی سود نهایی به اطلاعاتی مانند بهای تمام‌شده، هزینه‌های تولید، حاشیه سود محصولات و وضعیت فروش در ماه‌های آینده نیاز دارد.
از سوی دیگر، افزایش وابستگی به بازار داخلی در کنار افت تناژ صادراتی، موضوعی است که در بررسی عملکرد آتی شرکت اهمیت خواهد داشت. پرسش کلیدی این است که آیا شاراک می‌تواند رشد فروش داخلی را حفظ کند و هم‌زمان بخشی از حجم صادرات ازدست‌رفته را بازیابی کند؟
در نهایت، گزارش کدال تصویری از رشد درآمدی چشمگیر شاراک ارائه می‌دهد؛ اما پاسخ به این پرسش که این رشد تا چه اندازه پایدار و سودآور است، به روند نرخ‌های فروش، هزینه‌های تولید و تحولات بازارهای داخلی و خارجی در ماه‌های آینده وابسته خواهد بود./
