به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، صورت‌های مالی و گزارش عملکرد ماهانه پتروشیمی زاگرس (با نماد زاگرس) منتهی به پایان مرداد ۱۴۰۵، تصویری تمام‌عیار از واقعیت امروز صنعت پتروشیمی ایران، به‌ویژه متانول‌سازان را به نمایش می‌گذارد.
کارنامه این شرکت در پنج ماه نخست سال، روایتی دوگانه است: از یک‌سو «فشار بی‌سابقه محدودیت خوراک گاز» که منجر به افت شدید تناژ تولید و فروش شد، و از سوی دیگر «اهرم قدرتمند نرخ تسعیر ارز و رشد قیمت‌های صادراتی» که مانع از سقوط ارزش ریالی درآمدهای شرکت گردید. با این حال، داده‌های مردادماه نشان می‌دهد این مجتمع موفق شده پس از یک دوره رکود سخت بهاره، فاز جدیدی از بازگشت به ریل صادرات را کلید بزند.
پتروشیمی زاگرس
جهش مرداد نسبت به تیر؛ بازگشت پرقدرت کشتی‌های متانول به بنادر
پتروشیمی زاگرس در مردادماه عملکردی کاملاً متمایز نسبت به تیرماه رقم زد. حجم کل فروش شرکت با رشد ۴۲.۶ درصدی، از ۱۴۶ هزار تن به فراتر از ۲۰۹ هزار تن رسید و درآمد ریالی نیز همگام با آن با جهش ۴۸.۱ درصدی، رقم ۶ هزار و ۸۰۳ میلیارد تومان را ثبت کرد. موتور اصلی این چرخش مثبت، احیای توان بارگیری و فروش صادراتی متانول بود. محموله‌های متانول صادراتی زاگرس از حدود ۷۹ هزار تن در تیرماه به رقم چشمگیر ۱۳۸ هزار تن در مردادماه ارتقا یافت که رشدی نزدیک به ۷۵ درصد را در فروش این محصول استراتژیک نشان می‌دهد.
متین دیداری، مدیرعامل شرکت پتروشیمی زاگرس در تشریح وضعیت عملیاتی و جهش ارزی مردادماه اظهار داشت: «با مدیریت ذخایر مخازن و تسهیل روند پهلوگیری کشتی‌ها در اسکله‌های پارس جنوبی، موفق شدیم در مردادماه جهش معناداری در صادرات متانول ایجاد کنیم. افزایش نرخ‌های بین‌المللی متانول در بازارهای هدف، به‌ویژه در بنادر اصلی چین، هم‌زمان با رشد تناژ ارسالی سبب شد تا جریان ورودی نقدینگی و ارز به شرکت با شتابی حدود ۴۸ درصد نسبت به ماه قبل تقویت شود؛ دستاوردی که بخش قابل‌توجهی از تأخیرهای بارگیری در تیرماه را جبران نمود.»
مقایسه با سال گذشته؛ سقوط تناژ، پرواز ریال
با مقایسه عملکرد مرداد ۱۴۰۵ با دوره مشابه سال قبل، چهره پنهان چالش‌های زیرساختی پدیدار می‌شود. حجم فروش مقداری شرکت ۳۹.۲ درصد افت کرده و از ۳۴۴ هزار تن به ۲۰۹ هزار تن کاهش یافته است. بخش اعظم این ریزش ناشی از کاهش شدید فروش داخلی بخار از حدود ۲۴۰ هزار تن در سال گذشته به تنها ۶۷ هزار تن در سال جاری بوده است؛ موضوعی که ارتباط مستقیمی با کاهش فعالیت سایر پتروشیمی‌های همجوار در منطقه عسلویه و افت تقاضای یوتیلیتی دارد. با وجود این سقوط ۳۹ درصدی در حجم، ارزش فروش زاگرس ۴۸.۸ درصد افزایش یافته و از ۴ هزار و ۵۷۱ میلیارد تومان به ۶ هزار و ۸۰۳ میلیارد تومان رسیده است. این شکاف فاحش میان حجم و ارزش، اثر مستقیم افزایش چندبرابری نرخ ریالی فروش‌های داخلی یوتیلیتی و همچنین اعمال نرخ‌های جدید تسعیر ارز در تبدیل درآمدهای صادراتی است.
پتروشیمی زاگرس
تصویر ۵ ماهه؛ تاوان سنگین قطعی گاز بهاره
بررسی تجمیعی عملکرد پنج‌ماهه، ابعاد آسیب‌های ناترازی گاز را در بهار امسال آشکار می‌کند: حجم فروش با سقوط سنگین ۵۶.۵ درصدی، از یک میلیون و ۵۳۶ هزار تن در سال گذشته به ۶۶۷ هزار و ۸۷۴ تن در سال جاری تنزل یافت. ارزش فروش نیز با ثبت رقم ۲۱ هزار و ۴۲۱ میلیارد تومان، نسبت به دوره مشابه سال قبل (۲۱ هزار و ۷۲ میلیارد تومان) عملاً ۱.۷ درصد رشد اسمی داشته و در سطحی برابر حفظ شده است. این آمار بیانگر آن است که زاگرس بیش از نیمی از پتانسیل تولید فیزیکی خود را به دلیل کسری گاز در بهار از دست داده، اما تورم قیمتی محصولات و نرخ ارز مانع از افت ارزش ریالی درآمدها شده است.
احمد مهدوی ابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران در واکنش به ریزش تناژ تولید متانول‌سازان تأکید کرد: «کاهش ۵۶ درصدی تناژ فروش در شرکتی در مقیاس پتروشیمی زاگرس، آیینه تمام‌نمای تعمیق بحران ناترازی گاز است. متأسفانه بر خلاف گذشته، سهمیه‌بندی گاز دیگر به زمستان محدود نمی‌شود و دامنه‌های آن به فصول بهار و اوایل تابستان کشیده شده است. اگر گاز مورد نیاز این واحدها به صورت پایدار تأمین می‌شد، درآمد ارزی کشور در همین بازه ۵ ماهه می‌توانست بیش از دو برابر سطح فعلی باشد.»
در همین راستا، مهدی سوری، تحلیل‌گر ارشد حوزه انرژی و بازار سرمایه درباره تراز مالی شرکت تشریح کرد: «کاهش بیش از ۵۶ درصدی حجم فروش ۵ ماهه زاگرس، ریسک‌های پنهان سهام‌داری در صنایع انرژی‌بر را گوشزد می‌کند. با این حال، ثابت ماندن ارزش فروش بر روی سطح ۲۱.۴ هزار میلیارد تومان نشان می‌دهد که تعدیل نرخ تسعیر ارز توانسته مانند یک ضربه‌گیر عمل کرده و افت فیزیکی تولید را در تراز ریالی بپوشاند. در واقع زاگرس با نیمی از تولید پارسال، همان درآمد ریالی را ساخته است؛ اما حفظ این تعادل در نیمه دوم سال نیازمند رفع پایدار گلوگاه‌های خوراک خواهد بود.»
پتروشیمی زاگرس
جمع‌بندی تحلیلی
افق پیش‌روی زاگرس در نیمه دوم سال پتروشیمی زاگرس در ۵ ماهه نخست ۱۴۰۵ نشان داد که چگونه متغیر «نرخ تسعیر ارز» و «توان صادرات متانول» می‌تواند صورت‌های مالی را در برابر بحران‌های شدید تولید فیزیکی محافظت کند. با این حال، عملکرد فوق‌العاده مردادماه این پیام روشن را مخابره می‌کند که در صورت ثبات نسبی در تأمین خوراک، زاگرس ظرفیت ثبت درآمدهای ماهانه بالاتر از ۷ هزار میلیارد تومان را داراست؛ ظرفیتی که استمرار آن در فصول سرد پاییز و زمستان، به نوع مدیریت وزارت نفت در تخصیص گاز به هاب عسلویه وابسته خواهد بود./
