به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، در روزهایی که تابستان داغ صنعتی کشور با بحران ناترازی برق و گاز، بسیاری از مجتمع‌های پتروشیمی و صنایع بالادستی را به فاز رکود یا کاهش مقداری تولید کشاند، پالایشگاه نفت اصفهان (شپنا) یک استثنای کم‌نظیر در تابلوی بورس و نقشه انرژی کشور رقم زد.
ارقام ثبت‌شده در گزارش‌های ماهانه عملکرد این نماد، حکایت از ترکیبی کم‌سابقه میان «مأموریت حاکمیتی برای مهار ناترازی بنزین» و «انفجار ارزش ریالی فروش به دلیل اهرم ارزی» دارد؛ وضعیتی که اصفهان را به لیدر بلامنازع نقدینگی بازار سرمایه تبدیل کرده است.
اصفهان در خط مقدم بحران سوخت؛ فروش ۱۰۰ درصد داخلی
بر خلاف صنایع پتروشیمی و برخی مجتمع‌های پالایشی که بخشی از استراتژی خود را بر مبنای بازارهای صادراتی یا رینگ‌های بین‌المللی تنظیم کرده‌اند، پالایشگاه اصفهان به واسطه موقعیت استراتژیک جغرافیایی در فلات مرکزی، شریان اصلی تأمین سوخت ترابری کشور محسوب می‌شود.
یکی از مدیران ارشد عملیاتی پالایشگاه نفت اصفهان در تشریح وضعیت تیرماه اعلام کرد: «تمام خطوط عملیاتی پالایشگاه در ماه‌های خرداد و تیر بدون حتی یک ساعت توقف، با حداکثر ظرفیت اسمی در مدار تولید قرار داشتند. ما مأموریت یافتیم بالاترین رکورد بازیافت و تولید فرآورده‌های سبک به‌ویژه بنزین و گازوئیل را به ثبت برسانیم. برخلاف بسیاری از شرکت‌های نفت و پتروشیمی که در تابستان با افت تقاضا یا چالش صادرات مواجه شدند، تمام سبد تولیدی اصفهان در بازار داخل به مصرف رسید و فشار حاکمیتی برای جبران کسری بنزین، مانع از هرگونه کاهش تناژ شد.»
همین الزام حاکمیتی سبب شد تا پالایش نفت اصفهان از محدودیت‌های قطعی برق که سایر صنایع را فلج کرد، به‌طور کامل مصون بماند؛ چراکه تأمین امنیت انرژی کشور در گرو استمرار فعالیت بی‌وقفه این واحد پالایشی بود.
کالبدشکافی عملکرد تیرماه؛ رشد ۴.۴ درصدی حجم و جهش ۱۸۲ درصدی ارزش
بررسی داده‌های ماهانه تیرماه نسبت به دوره مشابه سال قبل، از یک شکاف خیره‌کننده میان رشد فیزیکی و رشد مالی پرده برمی‌دارد. حجم فروش پالایشگاه اصفهان در تیر ۱۴۰۵ با ثبت ۲ میلیون و ۴۴ هزار و ۹۱۶ واحد، رشد مثبت ۴.۴۰ درصدی را نسبت به تیر ۱۴۰۴ تجربه کرد. این رقم در مقایسه با خردادماه سال جاری با وجود گرمای شدید، عملاً بدون تغییر ماند (تنها ۰.۷۰- درصد نوسان جزئی).
اما در متغیر «ارزش فروش»، یک پرواز تاریخی ثبت شده است. ارزش فروش تیرماه شرکت از ۶۲ هزار و ۲۶۷ میلیارد تومان در تیر ۱۴۰۴ به ۱۷۶ هزار و ۴۳ میلیارد تومان در تیر ۱۴۰۵ رسید؛ افزایشی معادل ۱۸۲.۷۰ درصد.
یکی از کارشناسان ارشد بازار سرمایه و تحلیل‌گر صنعت پالایش در این خصوص اظهار داشت: «رشد ۱۸۲ درصدی ارزش در برابر رشد ۴ درصدی حجم، ترجمان مستقیم اثر اهرم قیمت‌گذاری است. پالایشگاه‌ها مواد اولیه و محصولات خود را بر مبنای نرخ تسعیر حواله در فرمول پلاتس فوب خلیج‌فارس محاسبه می‌کنند. اصلاح و جهش نرخ ارز محاسباتی در کنار ارتقای استاندارد بنزین تولیدی اصفهان سبب شد هر واحد محصول فروخته‌شده، ارزش ریالی به مراتب بالاتری تولید کند. در واقع، موتور محرک شپنا در تیرماه، فرمول‌های ارزی بوده است.»
همچنین تثبیت ارزش فروش تیر نسبت به خرداد (رشد ۰.۳۰+ درصدی و درآمد ماهانه ۱۷۶ هزار میلیارد تومانی) نشان می‌دهد جریان نقدینگی شرکت در سقف تاریخی خود آرام گرفته و کف درآمدی قدرتمندی برای ماه‌های آت1ی ساخته است.
کارنامه درخشان ۴ ماهه؛ فتح قله ۵۶۲ هزار میلیارد تومانی
نگاهی به عملکرد تجمیعی چهارماهه نخست ۱۴۰۵ ابعاد این جهش را روشن‌تر می‌سازد. در این بازه زمانی، حجم فروش از ۷ میلیون و ۵۹۲ هزار واحد به ۸ میلیون و ۱۵۲ هزار و ۳۲۶ واحد صعود کرد (رشد ۷.۴۰ درصدی). ارزش فروش از ۲۲۴ هزار و ۱۹۳ میلیارد تومان به رقم خیره‌کننده ۵۶۲ هزار و ۷۱۹ میلیارد تومان بالغ شد که گویای جهش ۱۵۱ درصدی است. این دستاورد در شرایطی رقم خورد که پتروشیمی‌های الفینی به دلیل قطعی برق و افت دریافت خوراک اتان با افت درآمدهای ۲۵ تا ۳۵ درصدی دست به گریبان شدند.
پالایشگاه اصفهان نشان داد به دلیل در اختیار داشتن خوراک پایدار نفت خام از لوله‌های انتقال سراسری و تضمین مصرف بنزین در بازار داخل، پایداری خارق‌العاده‌ای در شرایط بحران دارد.
یک مسئول نظارتی در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با اشاره به مأموریت این پالایشگاه تصریح کرد: «پالایشگاه اصفهان امروز بار اصلی تأمین پایدار ناوگان حمل‌ونقل و پایتخت را بر دوش می‌کشد. ارتقای پروژه‌های کیفی‌سازی و تسریع در تحویل فرآورده‌های پاک به خطوط لوله، شرکت را در موقعیتی قرار داده که نه‌تنها ناترازی داخلی سوخت مهار شود، بلکه حقوق صاحبان سهام نیز در پی رشد شفاف درآمدهای ریالی صیانت گردد.»
جمع‌بندی تحلیلی
اهرم سودآوری با تضمین تقاضا تحلیل صورت‌های مالی چهارماهه پالایش نفت اصفهان دو واقعیت بنیادی را برای سرمایه‌گذاران آشکار می‌سازد: نخست، «ریسک فروش صفر» به علت ناترازی مداوم بنزین در کشور، و دوم، «شتاب ریالی قدرتمند» متأثر از به‌روزرسانی نرخ‌های ارز پایه در سامانه مبادلات. اصفهان توانست با تبدیل فشار ناترازی سوخت به یک فرصت عملیاتی، تناژ فروش خود را بیش از ۷ درصد و عایدی مالی خود را ۱۵۱ درصد ارتقا دهد. کارنامه‌ای که شپنا را در جایگاه کم‌ریسک‌ترین و جذاب‌ترین تکیه‌گاه‌های درآمدی بورس در فصول گرم و پرنوسان قرار داده است./
