به گزارش انرژی مدیا (آریا اکو پرس)، درآمد فروش حفاری شمال با نماد بورسی "حفاری" در مردادماه ۱۴۰۵ به یک‌هزار و ۳۱۴ میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که نسبت به درآمد یک‌هزار و ۲۴۰ میلیارد تومانی تیرماه، رشد ۶ درصدی را نشان می‌دهد.
این افزایش اگرچه از نظر درصدی جهش بزرگی محسوب نمی‌شود، اما اهمیت آن در این است که روند درآمدی شرکت در ماه‌های ابتدایی تابستان همچنان صعودی باقی مانده است. حفاری شمال در تیرماه ۱۲۴۱ میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده بود و مجموع درآمد چهارماهه شرکت به ۴۷۵۵ میلیارد تومان رسیده بود. با ثبت درآمد مردادماه، این رقم در پایان پنج‌ماهه به ۶۰۷۰ میلیارد تومان افزایش یافته است.
اما مقایسه مرداد امسال با سال گذشته، تصویر جذاب‌تری ارائه می‌دهد. درآمد شرکت در مرداد ۱۴۰۵ نسبت به مرداد ۱۴۰۴ از ۱۰۸۰ میلیارد تومان به ۱۳۱۴ میلیارد تومان رسیده و رشد ۲۱.۷ درصدی را ثبت کرده است؛ این یعنی حفاری شمال نه‌تنها نسبت به ماه قبل رشد داشته، بلکه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته نیز توانسته درآمد بیشتری ایجاد کند.
پنج ماه؛ ۶۰۷۰ میلیارد تومان درآمد
حفاری شمال در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۶۰۷۰ میلیارد تومان درآمد فروش داشته است؛ در حالی که این رقم در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۵۷۵۸ میلیارد تومان بوده است؛ بنابراین درآمد تجمعی شرکت در این مدت ۵.۴ درصد افزایش یافته است.
در نگاه اول، رشد ۵.۴ درصدی شاید چندان چشمگیر به نظر نرسد؛ به‌خصوص وقتی با تورم و افزایش هزینه‌های عملیاتی در اقتصاد ایران مقایسه شود. اما این عدد زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانیم حفاری شمال سال ۱۴۰۴ را با رشد بسیار بزرگ درآمدی به پایان رسانده بود.
بر اساس صورت‌های مالی حسابرسی‌شده، درآمد عملیاتی حفاری شمال در سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۱۳ درصدی به حدود ۱۶.۵ هزار میلیارد تومان رسید. سود ناخالص نیز ۲۷۲ درصد افزایش یافت؛ بنابراین، عملکرد پنج‌ماهه ۱۴۰۵ را باید در ادامه یک دوره رشد قابل توجه در سال گذشته ارزیابی کرد؛ دوره‌ای که شرکت توانسته حجم درآمد خود را به شکل محسوسی افزایش دهد، اما همزمان با رشد هزینه‌ها نیز مواجه بوده است.
رشد درآمد؛ الزاماً به معنای رشد سود نیست
اینجا مهم‌ترین نکته تحلیلی درباره حفاری شمال مطرح می‌شود. در سال ۱۴۰۴ درآمد عملیاتی شرکت بیش از دو برابر شد، اما رشد سود خالص بسیار محدودتر بود. طبق بررسی صورت‌های مالی، سود خالص شرکت در سال گذشته حدود ۴.۵ هزار میلیارد تومان بود و با وجود رشد چشمگیر درآمد، تنها حدود ۸ درصد افزایش یافت. علت اصلی نیز رشد قابل توجه هزینه‌ها و اثرات تسعیر ارز عنوان شده است.
حتی در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز این فاصله میان درآمد و سودآوری مشاهده شد. درآمد عملیاتی شرکت در این دوره ۶ درصد کاهش یافت، اما سود ناخالص ۱۳ درصد افزایش پیدا کرد و سود عملیاتی نیز ۹ درصد کاهش داشت.
بنابراین، مسئله اصلی حفاری شمال دیگر فقط «چقدر درآمد ایجاد می‌کند؟» نیست؛ بلکه پرسش مهم‌تر این است که از این درآمد چه میزان سود عملیاتی و جریان نقدی واقعی باقی می‌ماند؟
هزینه‌هایی که رشد درآمد را تهدید می‌کنند
این پرسش زمانی جدی‌تر می‌شود که به توضیحات خود شرکت درباره افزایش هزینه‌ها توجه کنیم.
حفاری شمال در پاسخ به ابهامات نظارتی درباره رشد هزینه‌های جذب‌نشده اعلام کرده بود که این هزینه‌ها در سال ۱۴۰۴ حدود سه برابر شده و به ۳۰.۴ هزار میلیارد ریال رسیده است.
این شرکت، شرایط جنگی، افزایش قیمت نهاده‌های انرژی و مشکلات عملیاتی در دکل‌های خشکی و دریایی را از عوامل مؤثر بر افزایش این هزینه‌ها عنوان کرده است.
این نکته برای یک شرکت حفاری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا مدل کسب‌وکار حفاری شمال به‌شدت به ضریب بهره‌برداری دکل‌ها، زمان‌های غیرمولد، هزینه تعمیرات، سوخت، لجستیک و وصول مطالبات از کارفرمایان وابسته است.
هر روزی که یک دکل بدون عملیات مؤثر باقی بماند، می‌تواند به معنی افزایش هزینه بدون ایجاد درآمد متناظر باشد.
یک دکل در مسیر تأمین گاز
از طرف دیگر، تحولات عملیاتی اخیر نشان می‌دهد حفاری شمال در تلاش است ظرفیت خود را به پروژه‌های جدید نفت و گاز متصل کند. یکی از مهم‌ترین موارد، توافق برای به‌کارگیری دکل خشکی NDC114 در شرکت نفت مناطق مرکزی ایران است. بر اساس اطلاعیه منتشرشده، این دکل با هدف تسریع در تأمین گاز در اختیار شرکت نفت مناطق مرکزی قرار خواهد گرفت و قرار است جزئیات مالی قرارداد پس از انعقاد آن اعلام شود.
مدیرعامل حفاری شمال نیز اخیراً بر نقش توسعه حفاری در جبران ناترازی انرژی تأکید کرده است.
روح‌الله عبدی گفته است: «هر چاهی که در میدان پارس جنوبی حفاری می‌شود، به‌طور میانگین حدود ۲ میلیون مترمکعب در روز به ظرفیت تولید گاز کشور اضافه می‌کند و توسعه فعالیت حفاری می‌تواند در مسیر کاهش ناترازی انرژی نقش مؤثری داشته باشد.»
عبدی همچنین اعلام کرده که حفاری شمال در حال حاضر با ۹ دستگاه دکل خشکی و سه دستگاه دکل دریایی جک‌آپ فعالیت می‌کند.
این اظهارنظر نشان می‌دهد استراتژی شرکت صرفاً افزایش درآمد از قراردادهای موجود نیست؛ بلکه توسعه بازار و استفاده بیشتر از ناوگان حفاری برای ورود به پروژه‌های جدید نفت و گاز نیز در دستور کار قرار دارد.
قراردادهای جدید؛ فرصت رشد یا افزایش هزینه؟
در ماه‌های اخیر حفاری شمال علاوه بر دکل NDC114، در چند پروژه و مناقصه نیز فعال بوده است.
از جمله در پروژه حفاری اکتشافی رودسر، اصلاحیه‌ای به قرارداد اضافه شد که بر اساس آن عملیات تکمیلی با هدف کاهش زمان‌های غیرمولد حفاری به ارزش ۶۸۸ هزار دلار به قرارداد افزوده شده است. همچنین مدت اجرای قرارداد رودسر نیز تمدید شده است. این موضوع از منظر اقتصادی اهمیت دارد؛ زیرا کاهش زمان‌های غیرمولد یکی از کلیدی‌ترین عوامل افزایش بهره‌وری دکل است.
در صنعت حفاری، رشد درآمد بدون افزایش بهره‌وری ممکن است حتی فشار هزینه‌ای را بیشتر کند. بنابراین آنچه باید در گزارش‌های بعدی حفاری شمال رصد شود، صرفاً تعداد قراردادها نیست؛ بلکه درآمد حاصل از هر دکل، میزان روزهای عملیاتی، زمان‌های غیرمولد و حاشیه سود قراردادها است.
چالش نقدینگی؛ روی دیگر صورت مالی
در کنار رشد درآمد، موضوع نقدینگی نیز یکی از نکات قابل توجه درباره حفاری شمال بوده است.
در تیرماه امسال، شرکت درباره تأخیر در پرداخت حقوق کارکنان توضیح داد و اعلام کرد بخش عمده منابع مالی آن از محل مطالبات ناشی از اجرای قراردادها تأمین می‌شود و تأخیر برخی کارفرمایان در ایفای تعهدات مالی، مستقیماً بر جریان نقدینگی شرکت و زمان‌بندی پرداخت‌ها اثر می‌گذارد.
این توضیح یک نکته مهم را روشن می‌کند: درآمد شناسایی‌شده الزاماً به معنی وصول نقدی همان درآمد نیست؛ بنابراین ممکن است شرکت روی کاغذ درآمد ۶۰۷۰ میلیارد تومانی داشته باشد، اما اگر وصول مطالبات با تأخیر انجام شود، فشار نقدینگی همچنان باقی بماند.
از همین منظر، رشد ۵.۴ درصدی درآمد پنج‌ماهه را باید در کنار وضعیت حساب‌های دریافتنی، جریان نقد عملیاتی و تعهدات کوتاه‌مدت شرکت بررسی کرد.
حفاری شمال در مسیر رشد، اما نه بدون ریسک
اعداد جدول یک پیام روشن دارند: حفاری شمال در مردادماه و پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ از نظر درآمدی عملکردی رو به رشد داشته است.
رشد ۶ درصدی مرداد نسبت به تیر، رشد ۲۱.۷ درصدی نسبت به مرداد سال گذشته و افزایش ۵.۴ درصدی درآمد تجمعی پنج‌ماهه، همگی نشانه‌هایی مثبت هستند، اما در طرف دیگر، رشد هزینه‌ها، فشار نقدینگی، زمان‌های غیرمولد دکل‌ها و وابستگی شرکت به وصول مطالبات نشان می‌دهد که رشد درآمد هنوز به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد پایدار سود نیست.
حفاری شمال اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که باید میان افزایش قراردادها، افزایش بهره‌وری دکل‌ها و تبدیل درآمد حسابداری به نقدینگی واقعی تعادل برقرار کند.
اگر پروژه‌های جدید، از جمله دکل NDC114 و قراردادهای توسعه‌ای، به افزایش ضریب بهره‌برداری ناوگان منجر شوند، می‌توان انتظار داشت رشد درآمد در ماه‌های آینده شتاب بیشتری بگیرد، اما اگر رشد درآمد با رشد هزینه‌ها و مطالبات وصول‌نشده همراه شود، اعداد بزرگ فروش ممکن است بیش از آنکه نشانه قدرت مالی باشند، صرفاً تصویری بزرگ از گردش مالی شرکتی با هزینه‌های سنگین ارائه کنند.
در نهایت، سؤال اصلی درباره حفاری شمال این نیست که «چقدر می‌فروشد؟»؛ سؤال مهم‌تر این است که «از هر هزار میلیارد تومان فروش، چقدر برای شرکت باقی می‌ماند؟» و پاسخ این سؤال، در گزارش‌های مالی ماه‌های آینده مشخص خواهد شد./
