به گزارش انرژی مدیا، بررسی عملکرد چهار شرکت نفت سپاهان، نفت بهران، نفت ایرانول و نفت پارس نشان می‌دهد مجموع فروش آنها در شش ماهه نخست امسال به حدود ۱۳۶ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان رسیده است؛ در حالی که مجموع فروش این چهار شرکت در مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۱ هزار و ۹۷۹ میلیارد تومان بود. به این ترتیب، درآمد تجمیعی این چهار روانکارساز بزرگ در یک سال حدود ۱۲۰ درصد افزایش یافته است.
اما در این میان، همه شرکت‌ها با یک سرعت حرکت نکرده‌اند و سپاهان فاصله‌ای معنادار با رقبا ایجاد کرده است.
سپاهان؛ صدرنشین با رشد ۲۰۶ درصدی
نفت سپاهان با نماد «شسپا» در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، ۴۴ هزار و ۹۵۴ میلیارد تومان فروش ثبت کرده است؛ رقمی که در مقایسه با فروش ۱۴ هزار و ۶۹۴ میلیارد تومانی مدت مشابه سال گذشته، رشد خیره‌کننده ۲۰۵.۹ درصدی را نشان می‌دهد.
سپاهان در شهریورماه نیز عملکردی متفاوت داشت. فروش ماهانه شرکت به ۱۳ هزار و ۳۰۶ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که فروش مردادماه ۷ هزار و ۱۰۵ میلیارد تومان بود. بنابراین درآمد ماهانه شرکت در شهریورماه ۸۷.۳ درصد افزایش یافته است.
این جهش تنها یک اتفاق ریالی نیست. پیش‌تر بررسی عملکرد پنج‌ماهه نشان داده بود که فروش مقداری نفت سپاهان نیز برخلاف سه رقیب اصلی، رشد داشته است. فروش تناژی پنج‌ماهه شرکت به حدود ۳۰۱.۵ هزار تن رسیده بود که نسبت به ۲۱۳.۹ هزار تن مدت مشابه سال قبل، حدود ۴۱ درصد بیشتر است. در همان مقطع، فروش مقداری بهران، پارس و ایرانول کاهش داشت.
این اختلاف مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از جهش سپاهان فقط به افزایش نرخ‌ها محدود نمی‌شود و رشد مقدار فروش نیز در عملکرد آن نقش داشته است.
بهران؛ دومین فروش بزرگ بازار
نفت بهران با نماد «شبهرن» در جایگاه دوم قرار دارد. فروش ۶ماهه این شرکت به ۴۰ هزار و ۲۰۵ میلیارد تومان رسیده؛ در حالی که فروش مدت مشابه سال گذشته ۱۹ هزار و ۷۵۶ میلیارد تومان بود.
بر این اساس، فروش نیمه نخست سال بهران ۱۰۳.۵ درصد رشد کرده است.
در شهریورماه نیز بهران عملکرد مثبتی داشت. درآمد شرکت به ۸ هزار و ۹۱ میلیارد تومان رسید که نسبت به فروش ۷ هزار و ۴۰۴ میلیارد تومانی مردادماه، رشد ۹.۳ درصدی را نشان می‌دهد.
در نتیجه، بهران اگرچه از نظر رشد درآمدی فاصله محسوسی با سپاهان دارد، اما همچنان توانسته درآمد خود را در نیمه نخست سال بیش از دو برابر کند.
ایرانول؛ رشد ۸۵ درصدی با افت شهریور
نفت ایرانول با نماد «شرانل» شرایط متفاوتی دارد. این شرکت در ۶ ماهه نخست امسال ۲۸ هزار و ۲۳۱ میلیارد تومان فروش داشته است؛ رقمی که نسبت به فروش ۱۵ هزار و ۲۳۳ میلیارد تومانی مدت مشابه سال گذشته، رشد ۸۵.۳ درصدی را نشان می‌دهد.
اما شهریور برای ایرانول ماه ضعیف‌تری بود. فروش شهریورماه این شرکت به ۵ هزار و ۶۴۴ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که در مردادماه ۶ هزار و ۸۶۸ میلیارد تومان فروش ثبت شده بود. بنابراین درآمد ماهانه ایرانول ۱۷.۸ درصد کاهش یافته و این شرکت تنها روانکارساز بزرگ این فهرست است که در شهریورماه با افت فروش مواجه شده است.
در همین حال، در اواخر شهریورماه جواد نجم‌الدین، مدیرعامل ایرانول، افزایش مجدد قیمت روغن موتور را تکذیب کرد و گفت تا آن زمان افزایش نرخ جدیدی برای روغن موتور اعمال نشده و فعلاً قرار نیست قیمت‌ها افزایش پیدا کند.
این اظهارنظر از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از رشد درآمدی شرکت‌های روانکار در سال جاری در فضایی اتفاق افتاده که بحث افزایش قیمت محصولات همواره یکی از عوامل اثرگذار بر تحلیل بازار بوده است.
نفت پارس؛ رشد ۸۷ درصدی اما با یک علامت سؤال
نفت پارس با نماد «شنفت» نیز در نیمه نخست سال ۲۳ هزار و ۱۰ میلیارد تومان فروش ثبت کرده است. فروش مدت مشابه سال گذشته ۱۲ هزار و ۲۹۶ میلیارد تومان بود؛ بنابراین درآمد ۶ماهه شرکت ۸۷.۱ درصد افزایش یافته است.
شهریورماه نیز فروش نفت پارس به ۴ هزار و ۸۷۷ میلیارد تومان رسید؛ در مقابل، فروش مردادماه ۴ هزار و ۳۳۶ میلیارد تومان بود. به این ترتیب، درآمد ماهانه شرکت ۱۲.۵ درصد رشد کرده است.
با این حال، تحلیل عملکرد نفت پارس یک نکته مهم را روشن می‌کند: رشد درآمد لزوماً به معنای افزایش مقدار فروش نیست. گزارش‌های اخیر درباره شهریورماه نفت پارس نشان می‌دهد درآمد این شرکت نسبت به شهریور سال گذشته حدود ۹۸.۵ درصد افزایش یافته، در حالی که تولید و فروش مقداری کاهش داشته است؛ موضوعی که نقش افزایش نرخ محصولات را در رشد درآمد پررنگ می‌کند.
بازار روانکارها؛ رشد درآمد یا رشد واقعی بازار؟
مجموع ارقام چهار شرکت نشان می‌دهد درآمد صنعت در نیمه نخست سال بیش از دو برابر شده است؛ اما برای قضاوت درباره وضعیت واقعی بازار، تنها نگاه کردن به ارقام ریالی کافی نیست.
در یک سو، نفت سپاهان قرار دارد که هم رشد ریالی بسیار بالایی داشته و هم طبق داده‌های پنج‌ماهه، رشد مقداری فروش آن مثبت بوده است. از سوی دیگر، سه رقیب اصلی در مقطع پنج‌ماهه با افت فروش مقداری مواجه بودند.
بنابراین بخشی از فاصله ایجادشده میان شرکت‌ها می‌تواند ناشی از افزایش نرخ و تغییر ترکیب سبد فروش باشد و بخشی نیز به عملکرد واقعی تولید و فروش بازگردد.
از منظر ماهانه نیز شهریور تصویر روشنی ارائه می‌دهد: سپاهان با رشد ۸۷.۳ درصدی در صدر است، نفت پارس ۱۲.۵ درصد و بهران ۹.۳ درصد رشد کرده‌اند؛ اما ایرانول با افت ۱۷.۸ درصدی مواجه شده است.
در مجموع، چهار غول روانکار کشور در نیمه نخست ۱۴۰۵ بیش از ۱۳۶ هزار میلیارد تومان درآمد ثبت کرده‌اند؛ اما نکته اصلی اینجاست که سپاهان با فروش نزدیک به ۴۵ هزار میلیارد تومان و رشد ۲۰۵.۹ درصدی، عملاً فاصله خود را با رقبا افزایش داده است.
اکنون سؤال مهم برای نیمه دوم سال این است: آیا این جهش درآمدی با رشد واقعی مقدار فروش ادامه پیدا می‌کند یا اثر افزایش نرخ‌ها و تغییر ترکیب محصولات، همچنان موتور اصلی رشد ریالی روانکارسازها خواهد بود؟/
