به گزارش انرژی مدیا (آریا اکوپرس)، کاهش یک میلیون مترمکعبی مصرف روزانه آب تهران، در کنار افت ۷۰ میلیون مترمکعبی مصرف در نیمه نخست سال جاری، نشانه‌ای از تغییر الگوی مصرف در پایتخت است؛ بااین‌حال، عقب‌ماندگی بارش‌ها، محدودیت ذخایر سدها و وابستگی تهران به منابع سطحی و زیرزمینی نشان می‌دهد که صرفه‌جویی، اگرچه ضروری است، به‌تنهایی برای تضمین پایداری تأمین آب کافی نیست.
علیرضا جزءقاسمی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، در نشست خبری روز یکشنبه 19 مهر با اشاره به محدودیت منابع آبی، شرایط اقلیمی و بارگذاری جمعیتی این استان اظهار کرد: برای عبور از یک سال آبی نرمال، معمولاً به حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب سطحی در پنج سد استان، علاوه بر منابع زیرزمینی، نیاز است؛ درحالی‌که این میزان در دوره‌های خشکسالی متوالی به حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
به گفته وی، سال آبی گذشته در شرایطی آغاز شد که ذخیره آب سدها حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب بود، اما با اجرای اقدامات مدیریتی و همراهی مردم، تابستان بدون اختلال جدی در تأمین آب و خدمات فاضلاب استان پشت سر گذاشته شد.
جزءقاسمی همچنین از آسیب‌دیدن بیش از ۲۰۰ نقطه از تأسیسات اصلی آب و فاضلاب تهران در جریان جنگ تحمیلی سوم خبر داد و گفت با تلاش کارکنان و همکاری دستگاه‌های خدمات‌رسان، این حوادث به اختلال در تأمین آب شهروندان و جمع‌آوری فاضلاب منجر نشد.
عقب‌ماندگی ۳۶ درصدی بارش‌ها؛ تهران همچنان زیر فشار خشکسالی
مدیرعامل آبفای تهران با اشاره به وضعیت بارندگی‌ها اعلام کرد که میزان بارش استان در سال آبی گذشته نسبت به سال قبل حدود ۱۱ درصد افزایش یافت، اما همچنان ۳۶ درصد پایین‌تر از میانگین بلندمدت بود.
به گفته او، تهران، البرز و سمنان از جمله استان‌هایی بودند که در سال آبی گذشته شرایط بارندگی نامناسبی داشتند. از سوی دیگر، بارش در سایر نقاط کشور الزاماً به معنای بهبود وضعیت منابع آب تهران نیست؛ زیرا منابع اصلی تأمین آب پایتخت به حوزه‌های آبریز و سدهای مشخصی وابسته‌اند.
آب تهران از سدهای طالقان، کرج، لار، لتیان و ماملو و همچنین منابع زیرزمینی تأمین می‌شود. در چنین شرایطی، میزان بارش در حوزه‌های آبریز مرتبط و وضعیت ذخایر این سدها اهمیت بیشتری از آمار کلی بارندگی کشور دارد.
مصرف روزانه آب تهران یک میلیون مترمکعب کاهش یافت
جزءقاسمی با تشریح تغییر الگوی مصرف آب در پایتخت گفت مصرف روزانه تهران که در دو سال گذشته حدود چهار میلیون مترمکعب بود، در روزهای اخیر به حدود سه میلیون مترمکعب رسیده است.
بر اساس اعلام وی، در شش‌ماهه نخست سال جاری حدود ۷۰ میلیون مترمکعب کاهش مصرف آب در استان تهران ثبت شده و مقایسه عملکرد سال ۱۴۰۴ با سال ۱۴۰۳ نیز از کاهش حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعبی مصرف حکایت دارد.
سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی نیز به گفته مدیرعامل آبفا از حدود ۲۵۰ لیتر در شبانه‌روز به ۱۸۰ لیتر کاهش یافته است؛ بااین‌حال، این رقم همچنان ۵۰ لیتر بیشتر از استاندارد ۱۳۰ لیتری اعلام‌شده برای هر نفر در شبانه‌روز است.
مدیرعامل آبفای تهران، همراهی مردم، اصلاح شبکه، مدیریت فشار و اجرای سامانه‌های هوشمند توزیع را از عوامل کاهش مصرف دانست و تأکید کرد که مدیریت تقاضا در کنار اقدامات مربوط به تأمین و توزیع، یکی از محورهای اصلی برنامه‌های شرکت در سال جاری است.
با وجود این، پرسش مهم آن است که کاهش مصرف چگونه باید به یک روند پایدار تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که هم فشار بر منابع آب کاهش یابد و هم زیرساخت‌های تأمین و توزیع، متناسب با نیاز شهر حفظ و تقویت شوند.
کیفیت آب شرب؛ دو میلیون آزمایش در سال
جزءقاسمی با تأکید بر اهمیت کیفیت آب شرب تهران اعلام کرد بیش از ۲۵ آزمایشگاه متعلق به شرکت آب و فاضلاب، کنترل کیفی آب را بر عهده دارند و دانشگاه‌های علوم پزشکی و شبکه بهداشت نیز به‌صورت مستقل بر کیفیت آب نظارت می‌کنند.
به گفته وی، سالانه حدود دو میلیون آزمایش مختلف روی آب استان انجام می‌شود تا سلامت آب شرب بررسی شود.
این نظارت‌ها در شرایطی اهمیت دارد که مدیریت منابع محدود، تغییر مسیرهای تأمین و استفاده از ظرفیت منابع مختلف باید هم‌زمان با حفظ کیفیت آب مصرفی شهروندان انجام شود.
چهار پروژه فاضلاب با سرمایه‌گذاری ۲۶ همتی
مدیرعامل آبفای تهران از برنامه‌ریزی برای تکمیل و بهره‌برداری از چهار پروژه مهم فاضلاب در سال جاری خبر داد؛ پروژه‌هایی که شامل فازهای هفت و هشت تصفیه‌خانه جنوب تهران، تصفیه‌خانه پرند، ارتقای تصفیه‌خانه شهرک غرب و تصفیه‌خانه رودهن و بومهن است.
به گفته جزءقاسمی، برای اجرای این چهار پروژه حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری انجام شده و پیشرفت آن‌ها به بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد رسیده است. وی ابراز امیدواری کرد این طرح‌ها تا پایان سال وارد مدار بهره‌برداری شوند.
بر اساس اعلام مدیرعامل آبفا، بهره‌برداری از این پروژه‌ها در مجموع ۱۱۸ میلیون مترمکعب به ظرفیت تصفیه فاضلاب و تولید آب بازیافتی اضافه می‌کند. همچنین ضریب پوشش شبکه فاضلاب تهران حدود ۹۵ درصد و پوشش تصفیه‌خانه‌ها نزدیک به ۸۰ درصد اعلام شده است.
توسعه ظرفیت تصفیه و بازچرخانی فاضلاب می‌تواند بخشی از نیازهای غیرشرب را پوشش دهد و فشار بر منابع آب متعارف را کاهش دهد؛ البته تحقق این اثر به بهره‌برداری به‌موقع، کیفیت آب بازیافتی و توسعه زیرساخت انتقال و مصرف آن وابسته است.
رینگ غربی آب تهران تا پایان امسال تکمیل می‌شود؟
جزءقاسمی تکمیل رینگ شبکه آب تهران و افزایش ظرفیت ذخیره مخازن را از دیگر برنامه‌های شرکت اعلام کرد و گفت بخش‌هایی از رینگ غربی و شمالی همچنان باقی مانده است.
به گفته وی، اولویت شرکت تکمیل رینگ غربی تا پایان سال و ورود آن به مدار بهره‌برداری است؛ اقدامی که می‌تواند ظرفیت جابه‌جایی آب در سطح شهر را افزایش دهد و مدیریت توزیع را بهبود ببخشد.
او در عین حال تأکید کرد وضعیت ذخایر در سامانه‌های مختلف یکسان نیست و سامانه غرب شرایط مناسب‌تری نسبت به سامانه شرق دارد؛ موضوعی که اهمیت انعطاف‌پذیری شبکه و امکان انتقال آب میان مناطق مختلف را برجسته می‌کند.
عبور از بحران آب، فراتر از صرفه‌جویی
مجموع اظهارات مدیرعامل آبفای تهران تصویری دوگانه از وضعیت آب پایتخت ارائه می‌دهد: از یک سو، کاهش مصرف و پیشرفت پروژه‌های زیرساختی نشانه‌هایی مثبت‌اند و از سوی دیگر، کسری بارش، محدودیت ذخایر سدها و فاصله سرانه مصرف با استاندارد اعلام‌شده همچنان پابرجاست.
کاهش مصرف روزانه از چهار میلیون به سه میلیون مترمکعب، دستاوردی مهم است؛ اما پایداری تأمین آب تهران به مجموعه‌ای از اقدامات وابسته است: حفاظت از منابع زیرزمینی، مدیریت حوزه‌های آبریز، تکمیل شبکه‌های انتقال، توسعه بازچرخانی فاضلاب و ادامه اصلاح الگوی مصرف./
